Goedkoop wonen en geen files

Duizenden Belgen kochten de afgelopen jaren een woning in Zeeuws-Vlaanderen. „Elk zieltje is er één.”

Straatbeelden in Zeeuws Vlaanderen: Sluiskil (foto boven),Philippine (linksonder) enHulst (rechtsonder). Foto’s Ans Brys

Wie wil er nog in Zeeuws-Vlaanderen wonen? Het zuidelijkste deel van Zeeland loopt langzaam leeg. Leegstaande woningen worden zelfs al gesloopt. Maar het had veel erger gekund. En dat het niet erger is, komt door de Belgen. Zij kopen wél huizen in Zeeuws-Vlaanderen.

Dat doen ze sinds de Vlaamse woningmarkt in 2011 herstelde – de verkoopprijzen stegen er met 15 procent – terwijl die in Nederland een nieuwe klap kreeg. De verhoudingen in het grensgebied tussen Nederland en België zijn daardoor veranderd. Waren eerst de goedkopere woningen in Vlaanderen aantrekkelijk voor Nederlanders, in het zuiden van Zeeland is dat nu andersom.

Bijna 3.000 Belgen

Volgens de Stichting Zeeuws & Vlaanderen, die campagne voert om Vlamingen naar Zeeland te trekken, emigreerden de laatste jaren bijna 3.000 Belgen naar Zeeuws-Vlaanderen (waar ongeveer 100.000 mensen wonen). In de eerste helft van dit jaar kochten 334 Vlamingen er een huis, een toename van 11 procent ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder, blijkt uit de laatste cijfers van de stichting.

Bart (45) is één van hen. Vanwege zijn werk voor de Belgische justitie wil hij niet met zijn achternaam in de krant. Samen met zijn vriendin verhuisde hij afgelopen najaar van het Vlaamse Sint-Niklaas, nabij Antwerpen, naar het Zeeuws-Vlaamse Sint Jansteen, gemeente Hulst. Ze zagen vorig jaar een reclamebord dat ze passeerden toen ze door Zeeuws-Vlaanderen reden, zegt hij. Daarop stond: ‘U bent al thuis.’ Daarna ging het snel.

Ze hebben vrienden „die de stap al gemaakt hadden”. En ze kenden de voordelen: een huis voor 40.000 euro minder dan eenzelfde huis in Vlaanderen, veel lagere notariskosten – en geen files naar hun werk in Antwerpen. Bart: „Ik ben er nu sneller dan toen ik nog in België woonde. In 25 minuten ben ik op mijn werk.” Hij vindt „het uitgestrekte land, de polders” mooi. „Het is hier minder volgebouwd dan in België en minder rommelig.”

Het zijn de verklaringen die ook Peter Zuurveld noemt voor de toestroom uit Vlaanderen. Zuurveld is voorzitter van de Stichting Zeeuws & Vlaanderen, waarin onder meer de regionale makelaars, banken, hypotheekadviseurs, fiscalisten en notarissen zich hebben verenigd. De beperking van het fiscale voordeel bij het kopen van een huis in België zorgt er volgens hem voor dat nu ook mensen uit bijvoorbeeld Brussel en Leuven zich in Zeeuws-Vlaanderen vestigen.

Zuurveld weet niet of de komst van de Belgen het vertrek van de Zeeuwen kan compenseren. Maar: „Elk zieltje is er één.” En daarbij is het goed voor de „dynamiek van de samenleving”, zegt hij. In de vergrijzende dorpen vestigen zich Belgen „van alle leeftijden, en van alleenstaanden tot gezinnen” en „in alle soorten woningen, van opknaphuis tot royale vrijstaande woning”.

Een nieuw jaarrecord?

Makelaar Mark Faasse, afdelingsvoorzitter van de NVM Zeeland, sprak collega’s die zeggen dat ze de helft van de woningen aan Belgen verkopen. Dat is belangrijk voor de kleiner wordende woningmarkt, zegt hij, omdat het „de dalende huizenprijzen ondersteunt” en bovendien mensen motiveert die er wel willen wonen maar niet durven investeren uit angst dat de prijzen nóg verder zakken.

Terwijl Zuurveld enthousiast een nieuw jaarrecord aan emigrerende Belgen voorspelt, is Faasse gematigder. Hij vreest dat hun aantal afneemt nu de Belgische woningmarkt stagneert. Rijdend over de Antwerpse ring telt hij altijd de bouwkranen „om te kijken hoe de economische activiteit daar is”. Maar op de terugreis van zijn vakantie, telde hij er onlangs „zeker eenderde minder”.

De komst van de Vlamingen is volgens Faasse dus zeker niet dé oplossing voor de leegloop van Zeeuws-Vlaanderen. „Ook al omdat die Belgen er weliswaar wonen, maar hun kinderen op school houden in België en hun boodschappen halen in een Belgische supermarkt. Intussen moeten de scholen in Zeeuws-Vlaanderen sluiten vanwege de wegtrekkende jongelui en hebben de plaatselijke winkels het zwaar.” Hij betwijfelt bovendien of de Vlamingen die de grens zijn overgestoken, dat ook voorgoed hebben gedaan. „Deze mensen zijn blijkbaar mobiel. Dus verhuizen ze net zo makkelijk weer terug, of ergens anders heen.”

Dat geldt niet voor Bart en zijn vriendin. Zij gaan, als het aan hem ligt, nooit meer weg uit Zeeuws-Vlaanderen. „We wonen op een paar kilometer rijden van Hulst. Daar heb je de Jumbo, de Karwei, een kledingwinkel. We hebben alles wat we nodig hebben bij de hand. En anders rijden we gewoon de grens over.”