Dijsselbloem belooft beterschap vanwege coco’s

Minister geeft fouten toe, maar zegt dat hij rond staatssteun niets verkeerd deed.

Foto ANP / Bas Czerwinski

Minister Dijsselbloem gaat ervoor zorgen dat het lobbytraject rond fiscale wetgeving inzichtelijker wordt. In de toekomst moet online „transparant worden wie er is geconsulteerd en welke inbreng men heeft geleverd”. Dat schrijft de minister de Tweede Kamer naar aanleiding van bijna tweehonderd kritische vragen die fracties stelden over ‘coco-gate’.

NRC reconstrueerde twee weken geleden hoe banken, aangevoerd door ING, meeschreven aan de wet die ze een fiscale aftrek van 350 miljoen euro per jaar geeft op coco-obligaties.

Dijsselbloem stelt daarover dat „inbreng van externe partijen van groot belang” is, maar dat het bij de coco-wet „beter” was geweest als hij de invloed van banken had vermeld. Dat zal bij toekomstige wetgeving online gebeuren door middel van internetconsultatie en via een „lobbyparagraaf” bij de toelichting van de wet.

Dijsselbloem erkent bovendien dat hij de Raad van State niet had moeten passeren. De minister stelt dat het achteraf bezien „beter zou zijn geweest” als de wet was voorgelegd aan de Raad van State voor advies zoals gebruikelijk bij dergelijke wetgeving.

Staatssteun

Uit de NRC-reconstructie blijkt dat Dijsselbloem herhaalde waarschuwingen uit zijn ministerie negeerde dat mogelijk sprake is van staatssteun omdat de aftrek alleen voor banken geldt en niet voor andere bedrijven. Nadat de Kamer hierover opheldering eiste, gaf Dijsselbloem toe dat hij ook nog eens gewaarschuwd was door de Europese Commissie. Die had informeel „kritische kanttekeningen” geplaatst bij het enkel gunnen van aftrek aan banken.

Rond deze gevoelige kwestie erkent Dijsselbloem geen fouten. Terwijl de Europese Commissie inmiddels een staatssteuntraject is gestart om de zaak te onderzoeken en extra informatie bij het ministerie heeft opgevraagd. Indien de Commissie oordeelt dat het wel degelijk staatssteun betreft moeten de banken hun belastingvoordeel terugbetalen.

Dat Dijsselbloem de staatssteunvermoedens niet aan de Kamer meldde, zoals meerdere fracties verontwaardigd constateren, verklaart hij met het argument dat hij niet „alle potentiële risico’s” kan meldden.

Kritische vragen over dat de Commissie en haar ambtenaren waarschuwden voor staatssteun beantwoordt hij door te stellen dat hij en het kabinet het geen staatssteun vinden. Ook schrijft hij dat hij het risico dat de wet alsnog als staatssteun wordt aangemerkt, bewust nam. Het is „gewogen en aanvaardbaar geacht”.

In de brief blijft een belangrijk aspect onbeantwoord: dat men vermoedens van staatssteun moet melden bij de Commissie. De beantwoording van een CDA-vraag daarover is weggelaten. Die vraag ging over de kritiek van UvA-hoogleraar Sweder Van Wijnbergen. „Bij een vermoeden van staatssteun moet je het melden aan de Commissie. Uit deze documenten blijkt dat dit vermoeden er was, Dijsselbloem dat wist en het bewust niet gemeld is”, zo stelde hij eerder in deze krant.

Op de vraag of hij de coco-wet niet alsnog wil voorleggen aan Brussel, antwoordt Dijsselbloem ontkennend. Dat kan niet omdat de Europese Commissie zelf een staatssteuntraject is gestart. Blij is de minister daar overigens niet mee. „Het spreekt voor zich dat Nederland dergelijke onderzoeken bij voorkeur wenst te voorkomen.”

Update: De Tweede Kamer gaat op korte termijn in debat met minister Dijsselbloem over het proces rondom de totstandkoming van de coco-wet.
Vanmiddag gingen ook de regeringsfracties akkoord met een debatverzoek van SP’er Arnold Merkies en GroenLinks-Kamerlid Rik Grashoff. Het is nog onbekend wanneer het debat plaatsvindt.