Wait party in Ter Apel

Als student heb ik eens een dagtripje gemaakt van het Griekse eiland Samos naar Efeze in Turkije. Uren moest ik er wachten op een dagvisum. Vorige week was ik weer op Samos. Tussen duizenden vluchtelingen die pal onder de ogen van de Turkse politie ‘illegaal’ waren overgestoken.

Twee van de zelfmoordterroristen uit Parijs waren Syriërs die op 3 oktober op het Griekse eiland Leros arriveerden en daar de veerboot naar Piraeus namen. Een van hen liet zich kort daarop in Servië registreren. Een Griekse krant publiceerde hun namen die op de veerbootkaartjes stonden. De Servische krant Blic drukte een foto af van het paspoort van de 25-jarige Ahmad al-Mohammad, geboren in Idlib.

Met terúgwerkende kracht werkt het registratiesysteem dus wel. Maar wat voor zin heeft het als je uit 2.000 vluchtelingen per dag van tevóren de rotte appels wilt vissen? Waar zijn al die registraties goed voor?

Ik denk aan de lange rijen wachtende Syriërs en Irakezen die ik zag in de haven van Samos-stad. „Om Griekenland binnen te komen, hoefden we alleen een naam op te geven en een foto te laten maken”, zei een jonge Syrische leraar. „Je kon wegkomen met een valse naam. Om een paspoort werd niet gevraagd.”

Ik denk aan de doorgangsposten aan de Griekse noordgrens, waar ik achter de vluchtelingen aan moest hollen, zo snel werden ze de grens over gedirigeerd. Het waren hulpposten, bemand met kerkelijke vrijwilligers. Beveiliging heb ik er niet gezien, de militaire politie zond hen alleen maar snel, snel door het niemandsland naar Macedonië.

In Kroatië werd het serieuzer, zegt de leraar die inmiddels in het aanmeldcentrum in Ter Apel is aangekomen. „Vingerafdrukken, foto’s, paspoorten. We werden gedwongen alles af te geven.”

Waarom de Kroaten dat deden, blijft onduidelijk. In elk geval níét in het kader van het Dublin-akkoord. Dat bepaalt dat het het land waar vluchtelingen zich het eerst aanmelden hen opneemt als asielzoeker. De autoriteiten onderweg, in Griekenland en in Kroatië, zeiden juist steeds tegen de migranten: maak je geen zorgen, dit heeft niks met ‘Dublin’ te maken.

Pas toen hij in Duitsland een afdruk van duim en wijsvinger moest achterlaten, kreeg de leraar te horen dat gecontroleerd werd of hij een strafblad had.

In Ter Apel is gisteren de beveiliging opgevoerd, zei hij. In aantal en in aanpak. Er zitten zo’n achthonderd vluchtelingen. „De dagen ervoor konden we grappen maken met de beveiligers”, zegt de leraar. „Nu kwamen er stiff people binnen.” Hij heeft na vier dagen z’n vingerafdrukken nog altijd niet afgegeven. „Het is hier een grote wait party.”