Scholen weer open: wat vertel je de kinderen?

Die minuut stilte hebben we dus niet gedaan, zegt kleuterjuf Véronique, die lesgeeft in het 11de arrondissement in Parijs. Ondanks dat het moest van de minister.

Op weg naar school in Parijs, op de eerste schooldag na de aanslagen. Foto Kenzo Tribouillard / AFP

Naar de eerste schooldag in Parijs na de aanslagen was angstig uitgekeken. Hoe vertel je aan kleine kinderen wat er is gebeurd en waarom? Vooral als niemand daar eigenlijk een goed antwoord op heeft.

Véronique is juf op een kleuterschool (3-5 jaar) in het 11de arrondissement van Parijs, vlak bij de plaatsen waar de aanslagen plaatsvonden. Het gesprek vindt plaats in een café, want een van de maatregelen op haar school was een verbod om met journalisten te praten.

„Maandagochtend hebben we een half uur voordat de kinderen kwamen met het personeel gepraat over hoe we het zouden aanpakken”, vertelt ze. Minister van Onderwijs Najat Vallaud-Belkacem had een brief gestuurd waarin vooral op de Republikeinse waarden werd gehamerd. Zij herinnerde eraan dat de president van de Republiek om twaalf uur een minuut stilte had bevolen voor alle openbare diensten, inclusief de kleuterscholen.

„Dat hebben we dus niet gedaan”, zegt Véronique. „Sommige ouders kiezen ervoor hun kinderen in het ongewisse te laten. Die stonden ’s ochtends bij de schoolpoort, bezorgd dat wij toch een minuut stilte zouden houden. Wij hebben hun wensen gerespecteerd.”

„Andere kinderen waren echt heel goed op de hoogte van wat er gebeurd is, omdat hun ouders er al over hadden gesproken. Anderen hadden beelden gezien op tv. Ze hadden het over ‘slechteriken’, dat hun ouders bedroefd waren, en ze hadden het over oorlog.”

Tekenen

Véronique en haar collega’s baseerden zich op de aanbevelingen van Agnès Florin, een psychologe gespecialiseerd in het kleuteronderwijs. Haar advies: dwing de kinderen niet om iets te vertellen als ze daar niet om vragen. En: tekenen kan soms beter zijn dan praten.

Veel kinderen waren opgewonden, maar Véronique heeft geen echte angst gezien. „Ze weten natuurlijk wel dat er iets abnormaals aan de hand is. Alle schooluitstapjes zijn tot nader order afgelast.”

Zware politieke discussies zijn op de kleuterschool niet aan de orde. Die zullen de komende dagen plaatsvinden op de lycea overal in Frankrijk. Met in het achterhoofd de verhitte gesprekken na de aanslag tegen Charlie Hebdo in januari.

In L’Express vertelt Aurélie Gascon, lerares in Sarcelles, een buitenwijk van Parijs, hoe ze het toen verkeerd had aangepakt.

„Ik had Duitse kranten meegebracht die de cartoons hadden overgenomen. Ik had niet begrepen dat sommige leerlingen die tekeningen als gewelddadig beschouwden.”

Deze keer gaat ze vooral luisteren.

„Je moet de leerlingen laten komen, en je moet hen ook geruststellen. Veel van mijn leerlingen worden tien keer per dag gecontroleerd door de politie. Zij gaan bezorgd zijn, boos zelfs, dat er nu mogelijk met de vinger naar hen gewezen gaat worden.”