Pionier van de klassieke pantomimekunst

Rob van Reijn (1929-2015)

Rob van Reijn was de grootste pantomimeartiest uit de Nederlandse theatergeschiedenis.

Rob van Reijn zou in de populaire tv-show Een van de acht, in 1976, een van zijn topnummers opvoeren: de doorgedraaide pianovirtuoos met zijn woeste Beethovenpruik en zijn klauwende handen op de denkbeeldige toetsen. Tijdens de repetities merkte presentatrice Mies Bouwman op dat er nog een piano moest komen. Van Reijn keek haar verbaasd aan. „O God ja, je deed het zonder”, zei ze toen. Maar het stond haar nog helder voor ogen: de pianist met zijn piano. Zo overtuigend had hij de illusie van het instrument opgeroepen.

Zondag is Rob van Reijn overleden, 86 jaar oud. Hij was de grootste pantomimeartiest uit de Nederlandse theatergeschiedenis. En ook een pionier in het genre. Hij combineerde de ragfijne bewegingskunst van Franse voorgangers als Marcel Marceau en Jean-Louis Barrault met de clownerie van filmsterren als Charlie Chaplin en Buster Keaton. Dat zijn mimestijl allengs nogal ouderwets werd bevonden – handen die een niet bestaande muur aftastten, een lijfje dat tegen een illusionaire wind optornt – deerde hem niet. Integendeel: hij liet zich graag ouderwets noemen.

Van Reijn wilde acteur worden, maar moest die droom door een spraakgebrek, veroorzaakt door een schisis (hazenlip), laten varen. Diverse operaties konden het euvel niet verhelpen. Maar na een korte beeldhouwstudie aan de kunstnijverheidsschool koos hij toch voor het theater. Hij nam ballet- en acrobatieklessen en trad vanaf 1950, eerst als los nummer in cabaret- en variétéprogramma’s, maar steeds vaker ook in solovoorstellingen. Zijn bekendste typetje was Maccus, een cartoonesk mannetje met bolhoed en vest.

Hij was medeoprichter van de Nederlandse Pantomime Stichting en gaf ook cursussen. Begin jaren negentig runde hij een eigen theatertje aan de Haarlemmerdijk in Amsterdam, dat echter al na een paar jaar moest sluiten wegens financiële nood.

Daarna, in 2000, schreef hij nog de historische roman Voetlicht & vetpotten, over de negentiende-eeuwse pantomimespeler Jan van Well. Want het feit dat hij in een lange traditie stond, was hem lief.