‘Ze pakken ons aan vanwege een politiek belang’

Ja, er wordt doping gebruikt in Rusland, erkent de vooraanstaande Russische bewegingswetenschapper. Vrijdag werd het land voorlopig geschorst. „De WADA is een politieke en corrupte organisatie.”

Een voorronde bij de 4 x 100 meter estafette voor vrouwen bij de WK atletiek in Moskou in 2013. Foto BERND THISSEN/EPA

Viktor Seloejanov is een man van naam in de Russische sportwereld, de getuigschriften aan de muur bewijzen het. Adviseur van het Russisch Olympisch Comité. Raadgever van het ministerie van Sport. En kijk: een bedankje van president Vladimir Poetin.

Seloejanov (69) gaat dan ook lang mee. In de jaren zeventig bestudeerde de bioloog en bewegingswetenschapper hoe het beste anabole steroïden aan sporters kon worden toegediend. Maar doping werd illegaal, en de Sovjets verboden de publicatie van de onderzoeksresultaten.

Tegenwoordig runt Seloejanov een eigen sportlaboratorium in een voorstad van Moskou. Zijn motto: alle atleten zijn overtraind. Hij laat een grafiek zien op een scherm. Een door hemzelf ontworpen computerprogramma berekent de effecten die langdurige inspanningen hebben op het lichaam. „Voor deze atleet is er een redmiddel, anabole steroïden”, zegt Seloejanov. Maar er is ook een ándere weg: een ander trainingsprogramma.”

Het is de week van het rapport van antidopingbureau WADA, die de Russische sportwereld heeft doen schudden op zijn grondvesten. Volgens een onderzoekscommissie hebben Russische atleten jarenlang op grote schaal de dopingvoorschriften ontweken, met medewerking van de Russische atletiekbond, de Russische dopingautoriteit Rusada en het Moskouse antidopinglaboratorium. Zelfs de machtige Russische geheime dienst FSB zou geprobeerd hebben invloed uit te oefenen.

Vrijdagavond heeft de internationale atletiekfederatie IAAF Rusland voorlopig geschorst. De consequentie is dat de atleten zijn uitgesloten van internationale wedstrijden met inbegrip van de Olympische Spelen. Allemaal politiek, zegt Seloejanov. En over de feiten in het WADA-rapport zegt hij: „Niets bijzonders.”

Niets bijzonders? Hoe bedoelt u dat?

„Het probleem is dat er in alle sporten tegenwoordig verkeerde theorieën en methoden worden gebruikt. Mensen trainen te veel. Er wordt een enorme trainingsarbeid verricht, met vaak een grote intensiteit, met een grote hoeveelheid melkzuur in het bloed. Het organisme houdt dat niet vol. Daarom zijn trainers, in alle sporten en overal ter wereld, niet in staat hun atleten klaar te stomen zonder verboden preparaten.”

Dat maakt u zelf mee?

„Als er trainers bij mij langskomen, en ik leg ze uit hoe ze moeten trainen, dan zeggen ze: ‘Geeft u ons liever een pilletje.’ Ik leg ze dan uit dat pilletjes niet nodig zijn, je moet op de goede manier trainen. Het ministerie van Sport heeft zeer strenge instructies ontvangen, die worden overgedragen aan alle trainers: elk gebruik van anabole steroïden is verboden. Daarom zijn trainers op zoek gegaan naar specialisten die konden adviseren over hoe je moet trainen zónder verboden preparaten.”

Met doping kun je dieper gaan op de training en word je sterker. Toch?

„Atleten trainen allemaal verkeerd.”

Omdat ze doping gebruiken of omdat de training te weinig oplevert?

„Omdat ze, als ze géén doping zouden gebruiken, hun gezondheid zouden schaden. Er is natuurlijk geen hard bewijs voor, maar ik ben er van overtuigd dat de olympische kampioenen, in welke sport dan ook, verboden middelen gebruiken. Maar dat wordt toegedekt.”

Dus het WADA-rapport was geen schok voor u.

„Ik was geschokt door iets anders: waarom alleen wij? Ze pakken ons aan vanwege een of ander politiek belang.”

Het WADA-rapport is politiek?

„Ze proberen Rusland op alle manieren schade toe te brengen, en sport is er daar één van.”

U zei anders net zelf: de meeste trainers zetten doping in.

„Er zijn geen trainers die hun atleten kunnen preparen zonder de toepassing van verboden preparaten, met uitzondering van diegenen die bij mij komen om advies. Die hebben geen anabole steroden nodig. En ze boeken niet de slechtste resultaten.”

Ook de meeste Russische trainers dus.

„Jazeker, heel veel Russische trainers gebruiken verboden middelen. Het is een enorm probleem. In Rusland, maar ook in het Westen.”

Zou u durven te stellen dat de meerderheid van de Russisch trainers doping toepast?

„Nee. Er zijn takken van sport waar de trainers zo slecht zijn opgeleid dat ze zelfs niet van verboden middelen hebben gehoord. Voetbal bijvoorbeeld, of ijshockey.”

En in de atletiek?

„Daar wordt mogelijk gebruikt, ja. In de atletiek werkt het merendeel van de trainers volgens de ‘oude standaard’. Tot het niveau van de nationale selectie worden er geen steroïden gebruikt. Maar om het nationale niveau te kunnen halen, begint men heel vaak anabole steroïden te gebruiken. Maar dat gebeurt niet alleen op initiatief van de trainers, maar van de atleten zelf. In Rusland is doping verboden en ze kunnen nergens meer heen. De enige uitweg is naar mij te komen om zich te informeren over hoe je kunt trainen zonder dope. Op het moment dat ze doping gaan gebruiken worden ze gepakt, niet door de WADA, maar door Russische instanties.”

Het WADA-rapport stelt juist dat er een heel systeem was om de testen te ontlopen.

„Het is uitgesloten dat er een heel systeem bestaat om controles te ontwijken. Rusada beschermt niemand, integendeel, ze sporen op, ze rapporteren, en de positieve atleten worden uit de selecties verwijderd.”

De WADA zegt dat de Rusada ook in het complot zat.

„Alles in het rapport is geconstrueerd op basis van de getuigenissen van de atlete Stepanova. Die informatie klopt, ja. Maar ze is al heel lang geleden met wedstrijdsport gestopt, en alle informatie is van tien jaar geleden.”

Het rapport beschrijft ook de Spelen in Londen, in 2012.

„In de afgelopen vier jaar is de situatie enorm verbeterd. Daarvoor was er hier alleen een klein laboratorium , dat ‘profylactische’ dopingcontroles deed. Ze testten een paar sporters. Als die positief waren, werd er beleefd gevraagd daarmee te stoppen. Maar daar doet de Rusada niet meer aan, de atleten worden nu gediskwalificeerd. Wat de WADA allemaal concludeert, interesseert me geen klap. Dat is allemaal politiek.

„Tijdens de Olympische Spelen van 1980 in Moskou werd niemand betrapt, stelt u zich eens voor. Er mochten geen schandalen zijn tijdens de Spelen. En neem bijvoorbeeld de Spelen in Peking (2008, red.) China haalde de meeste medailles. Op welke basis? Eerst haalden ze geen medailles, en nu wel. Ze hebben de WADA omgekocht – een andere verklaring is er niet. De Britten hebben in 2012 (Spelen in Londen, red.) een berg medailles gewonnen, zoiets kan niet. Ze moeten hebben gebruikt, en iemand heeft ze gedekt. De WADA is een politieke en corrupte organisatie.”

U zegt de WADA is corrupt, het rapport deugt niet. Maar u heeft net zelf uitgelegd dat Russische trainers doping voorschrijven.

„In het rapport staat informatie die klopt, maar dat gaat niet over hoe het nu is. De situatie is sterk verbeterd. In het Russisch kennen we het woord avos (dat wordt gebruikt als Russen tegen beter weten in hopen op een goede afloop, red) . Maar tegenwoordig is het afgelopen met dat ‘avos’, want er is nu de Rusada, er is de WADA, die beschikken over zeer krachtige apparatuur. En: Rusland bevindt zich onder scherpe politieke controle.”

U vindt dat het rapport ten onrechte suggereert dat het in Rusland slechter is gesteld dan in andere landen?

„De situatie is in Rusland veel beter dan in andere landen. Daarvoor is een simpele reden: er is maar één echte specialist in Rusland: Sergej Portoegalov. In het Westen zijn er veel meer.”

Het hoofd van de medische commissie van de Russische atletiekbond wordt aangewezen als een van de hoofdschuldigen in het WADA-rapport. Heeft Portoegalov doping verstrekt, denkt u?

„Ja. In zijn tijd heeft Portoegalov preparaten verstrekt.”

Nog in Sovjettijden bedoelt u?

„Hij werkt al veertig jaar in dat veld.”

Vindt u het laakbaar om een sporter doping te geven?

„Vanuit medisch standpunt is er niets laakbaars aan. Vanuit het oogpunt van politieke prestige is het een grote misstap. Stel dat ze worden gepakt.”