Van Hove oogst lof op Broadway

regisseur

De directeur van Toneelgroep Amsterdam debuteerde donderdag op Broadway met zijn succesproductie A View from the Bridge. „Broadway, jeetje, dat is wel heel bijzonder.”

Filmacteur Mark Strong in de rol van Eddie Carbone in de voorstelling ‘A View from the Bridge’, die donderdag op Broadway in première ging. Foto Jan Versweyveld

‘Een beter Broadwaydebuut had ik mij niet durven dromen”, zegt regisseur Ivo van Hove aan de telefoon vanuit New York. Donderdagavond ging Van Hove’s regie van Arthur Millers A View from the Bridge in première in het Lyceum Theatre op Broadway. Dat is uitzonderlijk: zelden regisseert een Europeaan een Broadwayproductie, laat staan een regisseur van serieus, highbrow kunsttoneel. Met succes dus.

Op het premièrefeestje na de voorstelling, vertelt Van Hove, wapperden enthousiaste bezoekers al met de belangrijkste kranten en hun lovende tot lyrische recensies. Een ‘magnificent reconception’, schreef The New York Times, en prees hoofdrolspeler Mark Strong voor ‘het sterkste optreden van dit jaar’. Ook andere kranten struikelen over de superlatieven: ‘staggering’, ‘stunning’, ‘gripping’ en ‘a knockout performance’. Volgens The Washington Post bewijst Van Hove, directeur van Toneelgroep Amsterdam, met deze voorstelling dat hij behoort ‘tot de meest revolutionaire theatermakers van onze tijd’.

A View from the Bridge is bezig aan een wereldwijde zegetocht. Van Hove maakte de voorstelling voorjaar 2014 in The Young Vic in Londen. The Independent, Evening Standard, The Daily Telegraph en The Times gaven allen vijf sterren, de hoogste waardering, en de voorstelling was een groot publiekssucces. Najaar 2014 kreeg de productie een upgrade naar Westend. Dit voorjaar regende het Olivier Awards voor de productie, waaronder die voor beste acteur en beste regie. In oktober ging een Franse versie, Vu du pont in Parijs in première. Nu staat de oorspronkelijke Britse productie op Broadway, in een zaal met 1000 plaatsen à 250 dollar per stoel – nu al avond aan avond uitverkocht.

A View from the Bridge (1955) gaat over de Italiaanse-Amerikaanse dokwerker Eddie Carbone: een rol van filmacteur Mark Strong (Tinker Tailor Soldier Spy, The Imitation Game). Carbone ontwikkelt ongepaste gevoelens voor zijn nichtje Catherine. Dan duiken twee Italiaanse neven op, Marco en Rodolpho, die illegaal in de VS verblijven. De amoureuze belangstelling van Rodolpho voor Catherine drijft Eddie tot een wanhoopsdaad.

Van Hove regisseerde de productie bewust als een traag, tergend crescendo, zegt hij, „alsof je langzaam wordt gewurgd door een boa constrictor”, om te eindigen in een grootse explosie. „Ik hoor in de zaal keer op keer hoe het publiek naar adem snakt.’ ‘Breathe everybody, breathe!’ schreef ook Variety.

Verschilt een Broadwaypremière van andere premières? Van Hove: „Een rode loper, taxi’s af en aan, mooie jurken, champagne – het is precies zoals je het je voorstelt, zoals je in films ziet; een gigantische party.” Toen hij de ochtend van de première wakker werd voelde hij ook wel „een uitzonderlijk soort zenuwen”. En helemaal toen hij zichzelf de deur van de artiesteningang aan 45th Street open zag duwen, zegt hij. „Toen besefte ik: Broadway, jeetje, dat is toch wel heel bijzonder.” Eén straat verderop, vertelt Van Hove, trekt Al Pacino volle zalen. In de zaal zat hij bij aanvang nog op het puntje van zijn stoel, maar na de eerste zinnen van de acteurs kon hij ontspannen. „Ze hebben ongelofelijk goed gespeeld. Heel intens.”

Pers komt in New York gedurende de week al, op zogeheten press previews, dus die druk is er niet meer op de première. Wel zit de zaal op zo’n avond vol met „producenten, agenten, acteurs, en andere bobo’s.” Het ontgaat van Hove niet dat de wereld mee lijkt te kijken: alle ogen zijn op de Vlaamse regisseur gericht nu hij, na talloze internationale successen, aan het grootste avontuur tot dusver werkt: Lazarus, een muziektheaterproductie met David Bowie, die op 7 december in New York in première gaat. „Ik besef dat ik nu bij meer mensen op de radar sta. Er komen ook geïnteresseerde acteurs kijken, grote namen. Vanmorgen kreeg ik een heel spannend berichtje. Iemand die graag eens met me wil werken. Een ster, ja, dat kun je wel zeggen. Maar ik kan niet zeggen wie, dat is te prematuur.”

Maar het mooiste compliment ontving Van Hove van Rebecca Miller, de dochter van Arthur, die zijn nalatenschap beheert. Zij zei dat Van Hove het stuk ‘had opgetild’. „Plus, en ik citeer: my father would have loved it.”

Met het succes van A View from the Bridge maakt Van Hove een droom waar: „het meest persoonlijke toneel ter wereld aan zoveel mogelijk mensen laten zien. Zonder concessies te doen.” Hij schat dat deze productie in totaal uiteindelijk door 400.000 à 500.000 mensen zal zijn gezien, mede dankzij een bioscoopregistratie. „Ik voel mij een zondagskind.”