Onderzoek naar activiteiten mol in Oekraïne

Mark M. heeft in vier jaar 27.971 keer geheime politie-informatie kunnen vragen. En wat deed hij in Oekraïne?

De politie is een onderzoek begonnen naar mogelijke criminele activiteiten in Oekraïne van de van grootschalige corruptie verdachte politieagent Mark M. uit Weert. 

Het Openbaar Ministerie heeft een verzoek om rechtshulp ingediend bij Oekraïne voor een onderzoek naar de 28-jarige Nederlandse politiemol. Advocaten vertellen dat de in september aangehouden Mark M. de afgelopen jaren regelmatig met leden van de Brabantse onderwereld bijeenkomsten organiseerde in Kiev. De voormalige rechercheur van de landelijke eenheid van de Nationale Politie verbleef naar eigen zeggen maandelijks een week in Oekraïne.

Na inventarisatie van zijn computeractiviteiten door de Rijksrecherche is inmiddels gebleken dat Mark M. de afgelopen vier jaar in totaal 27.971 ‘bevragingen’ deed naar vertrouwelijke informatie uit politiesystemen.

De verdachte agent kon abusievelijk terecht bij geheime politie-informatie, omdat zijn superieuren vergeten hadden zijn autorisatiecodes in te trekken toen de AIVD geen verklaring van geen bezwaar voor de agent wilde afgeven. Hij kwam niet door de screening, omdat de inlichtingendienst wegens het ontbreken van samenwerking met de geheime dienst in Kiev zijn toenmalige Oekraïense vriendin niet kon controleren.

Een woordvoerster van het OM in Oost-Brabant zegt in het belang van het onderzoek niet te kunnen ingaan op de vraag waarom het corruptieonderzoek zich nu richt op Oekraïne. Volgens opsporingsbronnen is vastgesteld dat Mark M. zich in Oekraïne jarenlang ophield in „een netwerk van gangsters en leden van de geheime dienst”.

Agenten van de nationale recherche onderzoeken onder meer of Brabantse drugshandelaren bezig waren om via de Oekraïne nieuwe criminele markten in Oost-Europa aan te boren.

Ook bekijkt de politie of Mark M. mogelijk informatie uit het politieonderzoek naar het vorig jaar boven Oekraïne neergehaalde vliegtuig MH17 aan geïnteresseerden heeft proberen te verkopen. „Maar wij hebben geen harde indicatie dat er MH17 informatie is gelekt. Tot nu toe”, zegt een opsporingsambtenaar.

Uit het onderzoek naar de activiteiten van Mark M. is ook gebleken dat hij in het zogeheten recherchesysteem Blue View in totaal 24 zoekvragen had uitgezet. Het is een soort ‘Google-alert’ voor rechercheurs waarbij de verzoeker geïnformeerd wordt over alle ‘mutaties’ – een geplande doorzoeking of bijvoorbeeld een nieuwe telefoontap – ten aanzien van opgegeven verdachten.

Om veiligheidsredenen is de door korpschef Gerard Bouman vorige maand als „rotste appel sinds tijden” aangeduide agent deze week overgeplaatst van de gevangenis in Sittard naar een militair detentiecentrum in Stroe. Volgens zijn advocaat Jan-Hein Kuijpers gebeurde dit „omdat er in deze zaak zo veel informatie gelekt is dat hij gevaar zou lopen”. De raadsman vindt het eigenaardig dat zijn cliënt wordt verplaatst na het lekken van informatie dat gebeurt „door alle geledingen van de overheid”.

In verband met de gevoeligheid van het onderzoek mag Mark M. alleen contact hebben met zijn advocaat. Tijdens verhoren heeft de verdachte zich naar verluidt tot nu toe steeds beroepen op zijn zwijgrecht en geen vragen beantwoord.