Kort geding Ben Bot tegen openbaring lobbybrieven

Ex-minister Ben Bot wil via de rechter verhinderen dat minister Van der Steur brieven over zijn lobbywerk voor een verdachte Libiër openbaart.

Oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot (77) heeft een kort geding aangespannen tegen minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie, VVD). Het is een ultieme poging van Bot om de brieven geheim te houden die hij naar het Openbaar Ministerie stuurde als lobbyist voor een verdachte Libische zakenman uit de clan rond kolonel Gaddafi.

De brieven zijn bij het OM opgevraagd door NRC Handelsblad met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur. Het OM besloot, namens de minister, vorige maand de brieven aan de krant geven. Bot, die na zijn vertrek als minister in 2007 lobbyist werd, vraagt de rechter nu dit besluit te schorsen. In afwachting van een oordeel is de openbaarmaking uitgesteld.

Bot stuurde tussen oktober 2014 en maart 2015 drie brieven aan de hoofdofficier van het Functioneel Parket, Marianne Bloos, waarin hij vroeg om opheffing van het beslag dat het parket gelegd had op de bezittingen van de verdachte Libiër. Tegen de man, Ismael A., loopt een strafrechtelijk onderzoek wegens witwassen, oplichting, valsheid in geschrifte en verduistering van 28,5 miljoen dollar uit Libische staatsfondsen. Ook vroeg Bot in zijn brieven om de Libiër ruimer te voorzien van onderzoeksinformatie.

Wat Bot betreft gaat het om „vertrouwelijke correspondentie”, schrijft hij in een bezwaarschrift aan het OM. Openbaarmaking kan de persoonlijke levenssfeer van hem en zijn cliënt „ernstig schaden”. Bovendien zou publicatie „bijzonder bedreigend” zijn voor hem en zijn cliënt. Een extra argument om de stukken niet te geven is volgens Bot de „gekleurde en verkeerde beeldvorming” in NRC Handelsblad over de kwestie. Hij schrijft er geen vertrouwen in te hebben dat de krant in de toekomst „wel de nodige discretie in acht zal nemen.”

Het OM besloot tot openbaarmaking met uitzondering van privacygevoelige gegevens en passages waarvan openbaarmaking het strafrechtelijk onderzoek kan schaden. Het bezwaar van Bot, dat publicatie van de brieven een gevaar voor hem en zijn cliënt oplevert, is door het OM van de hand gewezen als „niet onderbouwd”.

NRC meldde in juni dat Bot in zijn lobbybrieven verzweeg dat hij betaald adviseur was van Ismael A., een schoonzoon van een voormalige Libische premier. De FIOD deed in 2013 invallen in de woning van de Libiër en bij het bedrijf Palladyne International Asset Management in Amsterdam, waarvan hij directeur is. Palladyne beheert 700 miljoen dollar aan vermogen uit Libische staatsfondsen. Ook in Noorwegen, Zwitserland en de Verenigde Staten lopen onderzoeken naar verdwenen Libische miljoenen.

Bot werkt voor lobbykantoor Meines Holla & Partners, waar hij partner is. In zijn eergisteren verschenen memoires, Achteraf bezien, staat over zijn jarenlange lobbyactiviteiten slechts één zin, op de één na laatste pagina: „Niet lang daarna begon ik als consultant in Den Haag, een functie die ik met veel genoegen vervul tot op de dag van vandaag”.

Wanneer de zaak dient, is nog niet bekend.