Zaak-Endstra: forse eis na getuigenis crimineel

Justitie eist 16 en 14 jaar cel tegen verdachten van de moord op Endstra. Een criminele zzp’er leverde de doorslaggevende verklaring.

De schok was groot toen vastgoedhandelaar Wim Endstra op 17 mei 2004 voor zijn kantoor werd geliquideerd. En de drie verdachten die de afgelopen weken voor die moord terechtstonden, zijn daar volgens het Openbaar Ministerie (OM) volledig voor verantwoordelijk. Ze hebben weliswaar niet de fatale schoten gelost - dat was vrijwel zeker de Rus Namik Abbasov die in 2012 in zijn cel stierf - maar ze zijn net zo schuldig.

Volgens het OM blijkt uit het langdurige moordonderzoek dat de verdachten waren betrokken bij de voorbereidingen en de uitvoering van de moord. Daarom eisten officieren van justitie Sabine Tammes en Michiel van IJzendoorn hoge straffen. Zestien jaar cel voor hoofdverdachte Ziya G., die in Turkije verblijft en bij verstek wordt berecht, en 14 jaar cel voor de twee in Alkmaar geboren Turkse neven: Ozgür C. en Ali N.

Gisteren zetten de officieren van justitie alle resultaten van het onderzoek nog eens heel precies op een rij. De eerste aanwijzingen kwamen van een anonieme informant uit de onderwereld die vertelde dat niemand minder dan Willem Holleeder de opdracht voor de moord op Endstra had gegeven aan Ziya G. Een opmerkelijke tip, omdat de informant meldde dat gebruik was gemaakt van een gestolen Alfa Romeo, hetgeen inderdaad zo was. In de auto werd het gebruikte moordwapen gevonden.

In de zomer van 2006 kwam een groep criminelen rond Ziya G. in beeld. Daarbij werden meer wapens gevonden en foto’s waarop de verdachten met wapens poseerden. Het onderzoek leidde eind 2006 tot de aanhouding van de neven. Ziya G. zat toen al in Turkije.

Afgeluisterde gesprekken

Na de arrestatie werd het beeld over betrokkenheid van de drie bij de moord op Endstra sterker. Zo vertelden ex-vriendinnen dat de verdachten op de dag van de moord opmerkelijk vroeg naar Amsterdam vertrokken. En dat ze daarna geheel tegen hun gewoonte in intensief naar het televisienieuws hadden gekeken. De neven hadden ineens ook veel geld.

Uit afgeluisterde gesprekken van familieleden meende de politie af te kunnen leiden dat er grote zorg bestond over de veiligheid van de twee. De familie leek te suggereren dat ze bij een moord waren betrokken. Daarnaast werd een vingerafdruk gevonden van Ozgür C. in een auto die bij de moord betrokken was, en herkende een getuige van de schietpartij Ali N. tijdens een fotoconfrontatie.

Allemaal verdacht. Maar de rechtbank liet de neven begin 2008 vrij omdat justitie de verdachten toen niet wist te linken aan de liquidatie of het moordwapen. In 2011 veranderde dat toen de vermoedelijke schutter Abbasov werd geïdentificeerd op basis van dna-sporen op het moordwapen. Na zijn dood liep het onderzoek opnieuw vast. Er waren genoeg aanwijzingen, maar te weinig bewijs.

Het was getuige Hidir K. die dat bewijs uiteindelijk leverde. Hij was lid van de groep criminelen rond Ziya G. en wilde wel praten toen hij tijdens een celstraf in Duitsland bezoek kreeg van de politie. Na de moord op Abbasov legde Hidir K. een aantal verklaringen af die zeer belastend zijn voor de verdachten. Tijdens de behandeling bleek bovendien dat deze Hidir, een criminele zzp'er, de anonieme tipgever was die de politie in 2005 op het spoor van Ziya G. zette.

‘Een onbetrouwbare clown’

Hoewel de verklaringen van Hidir K. op sommige punten aantoonbaar niet kloppen, is hij volgens justitie een betrouwbare en bruikbare getuige.

Volgens de verdediging, die volgende week reageert op de strafeis, is Hidir K. „een onbetrouwbare clown”. Hun verweer zal zich in belangrijke mate richten op de verklaringen van Hidir K. Zonder zijn getuigenis lijkt justitie onvoldoende bewijs te hebben. Of er wel genoeg bewijs is als de verklaringen van Hidir K. door de rechtbank als bruikbaar en betrouwbaar worden bestempeld, zal in 2016 blijken.

De rechtbank doet in januari uitspraak.

    • Jan Meeus