Zaak-Endstra: forse eis na getuigenis crimineel

Justitie eist 16 en 14 jaar cel tegen verdachten van de moord op Endstra. Een criminele zzp’er leverde de doorslaggevende verklaring.

De schok was groot toen vastgoedhandelaar Wim Endstra in 2004 werd geliquideerd. De drie verdachten die de afgelopen weken voor die moord terechtstonden, zijn daar volgens het Openbaar Ministerie (OM) volledig voor verantwoordelijk. Ze hebben weliswaar niet de fatale schoten gelost – dat was vrijwel zeker de Rus Namik Abbasov, die in 2012 in zijn cel stierf – maar ze zijn net zo schuldig.

Volgens het OM zijn de verdachten betrokken bij de voorbereidingen en de uitvoering van de moord. Daarom eiste justitie gisteren hoge straffen: zestien jaar cel voor hoofdverdachte Ziya G., die in Turkije verblijft en bij verstek wordt berecht, en veertien jaar voor de in Alkmaar geboren Turkse neven Ozgür C. en Ali N.

De officieren van justitie zetten gisteren alle resultaten van het onderzoek nog eens op een rij. De eerste aanwijzingen kwamen van een anonieme informant uit de onderwereld die vertelde dat Willem Holleeder aan Ziya G. opdracht voor de moord had gegeven. Een opmerkelijke tip, omdat de informant meldde dat gebruik was gemaakt van een gestolen Alfa Romeo, wat inderdaad zo was. In de auto werd het moordwapen gevonden.

In de zomer van 2006 kwam een groep criminelen rond Ziya G. in beeld, bij wie meer wapens werden gevonden en foto’s waarop de verdachten met wapens poseerden. Het onderzoek leidde eind 2006 tot de aanhouding van de neven. Ziya G. zat toen al in Turkije.

Afgeluisterde gesprekken

Na de arrestatie werd de indruk sterker dat de drie betrokken waren bij de moord op Endstra. Zo vertelden ex-vriendinnen dat de verdachten op de dag van de moord opmerkelijk vroeg naar Amsterdam vertrokken. En dat ze daarna geheel tegen hun gewoonte in intensief naar het tv-nieuws hadden gekeken. De neven hadden ineens ook veel geld.

Uit afgeluisterde gesprekken van familieleden leidde de politie af dat er grote zorg bestond over de veiligheid van de twee. De familie leek te suggereren dat ze bij een moord waren betrokken. Daarnaast werd een vingerafdruk gevonden van Ozgür C. in een auto die bij de moord gebruikt was, en herkende een getuige van de schietpartij Ali N. op een foto.

Allemaal verdacht. Maar de rechtbank liet de neven begin 2008 vrij omdat justitie de twee toen niet wist te linken aan de liquidatie of het moordwapen. In 2011 veranderde dat toen Abbasov, de vermoedelijke schutter, werd geïdentificeerd op basis van DNA-sporen op het moordwapen. Na zijn dood liep het onderzoek opnieuw vast. Er waren genoeg aanwijzingen, maar te weinig bewijs.

Het was getuige Hidir K. die dat bewijs uiteindelijk leverde. Hij was lid van de groep criminelen rond Ziya G. en wilde wel praten toen hij tijdens een celstraf in Duitsland bezoek kreeg van de politie. K. legde verklaringen af die zeer belastend zijn voor de verdachten. Tijdens de behandeling bleek bovendien dat K., een criminele zzp’er, de anonieme tipgever was die de politie in 2005 op het spoor van Ziya G. zette. Hoewel de verklaringen van Hidir K. op sommige punten aantoonbaar niet kloppen, is hij volgens justitie een betrouwbare en bruikbare getuige.

Volgens de verdediging, die volgende week reageert op de strafeis, is Hidir K. „een onbetrouwbare clown”. Hun verweer zal zich in belangrijke mate richten op de verklaringen van K. Zonder diens getuigenis lijkt justitie onvoldoende bewijs te hebben.

Of er wel genoeg bewijs is als de verklaringen van Hidir K. door de rechtbank als bruikbaar en betrouwbaar worden bestempeld, zal in 2016 blijken. De rechtbank doet in januari uitspraak.