Vergeet Piet. Het hele festijn verandert

Het Amsterdamse Sinterklaascomité verving Zwarte Piet vorig jaar door Schoorsteenpiet. Het nam daarmee het voortouw in een felle discussie. Dit jaar leidt het comité de aandacht af van de Pietendiscussie door Sints programma om te gooien.

De intocht van Sinterklaas verliep vorig jaar in Amsterdam niet zonder problemen. Er werd één arrestatie verricht.

Een jaar na de introductie van de Schoorsteenpiet komt het comité voor de intocht van Sinterklaas in Amsterdam met een volgende vernieuwing. „Het perspectief komt weer te liggen bij Sinterklaas en de kinderen”, zegt comitévoorzitter Adriaan Krans.

Sinterklaas maakt dit jaar niet alleen zijn feestelijke wandeling van het Scheepvaartmuseum naar het Leidseplein. Hij zal ook tot en met zijn verjaardag, drie weken lang, als kindervriend in de hoofdstad blijven opduiken met evenementen voor kinderen. En op 6 december vertrekt hij even feestelijk als hij er deze zondag aankomt.

Gedurende die drie weken zal Sinterklaas bijvoorbeeld op verschillende dagen „ontvangen” in het grachtenhuis Museum Van Loon. Hij gaat voorlezen in Van Goghmuseum, uit brieven waarin Vincent aan Theo over Sinterklaas schrijft. Daarna volgen de kinderen een schilderworkshop.

Kinderen uit tehuizen kunnen in het Scheepvaartmuseum hun Pietendiploma halen. Er komt een ponyrijles in de Hermitage aan de Amstel en een Sinterklaasconcert met het Nederlands Philharmonisch Orkest. Sommige van de bijeenkomsten zijn alleen voor kinderen uit gezinnen die het financieel niet ruim hebben, andere zijn voor alle kinderen.

Op een kruispunt

Het intochtcomité stond op een kruispunt toen Adriaan Krans anderhalf jaar geleden als voorzitter aantrad. De discussie over het voorkomen van Zwarte Piet had een zware wissel getrokken op de vrijwilligersorganisatie. Intern was verdeeldheid over wel of geen zwart geschminkte Piet, sponsors haakten af uit angst te worden geassocieerd met een omstreden evenement.

Never waste a good crisis”, zegt Krans terugblikkend. Als consultant in zijn werkzame leven had hij drie stappen – „verandermanagement” – voor ogen. Eerst een analyse van „de onverbiddelijke werkelijkheid”: de discussie over Zwarte Piet zal niet overwaaien. Dan een bevrijdend denkraam creëren: dat was de Schoorsteenpiet die vorig jaar voor het eerst in de intocht meeliep. Toen waren ze een kwart van alle Pieten. Dit jaar zal bij de helft het gezicht niet donker geschminkt zijn, maar bestreken met roetkleurige vegen, om stereotiepe associaties met zwarte mensen te vermijden.

Het drie weken durende Sinterklaasfeest is wat Krans het „wenkend perspectief” noemt. Hiermee wordt het feest helemaal weggetrokken van de aanhoudende, scherpe discussie over Zwarte Piet. Het zet een ander traditioneel element van Sinterklaas centraal, namelijk zijn kwaliteit als barmhartige kindervriend. Daarnaast levert het nieuwe mogelijkheden op voor sponsors. „Toen we het in september voorstelden aan onze vrijwilligers, waren die meteen dolenthousiast”, zegt Krans.

Gesponsorde Sint

Wat de sponsors betreft: op 4 december opent Sinterklaas de beurs met een gongslag. Hij benoemt daar dan ook „twintig Amsterdamse ambassadeurs van de bisschop van Myra”, zegt Krans. Die betalen ieder 2.000 euro, brengen ook elk tien nieuwe vrienden aan, zodat de vriendenstichting van het intochtcomité een kloek startkapitaal krijgt.

Wat staat daar tegenover? „Uiteraard een handgeschreven certificaat”, zegt Krans met een glimlach. „De ambassadeurs krijgen de echte Sinterklaas thuis – reken maar dat dat hun kinderen mooie selfies voor in de klas oplevert. Ze varen mee op volgboten en mogen plaatsnemen op de tribune op de Dam. Ze mogen vijf kinderen opgeven die gedurende het jaar een paar keer post krijgen van Sinterklaas. En ze mogen zichzelf twee jaar lang ambassadeur van de bisschop van Myra noemen. Hoe mooi is dat?”