Onderwijsraad kraakt ‘maatwerkdiploma’

Staatssecretaris Dekker neemt advies ter harte en gaat daarmee in tegen de Kamer.

Foto ANP / Bas Czerwinski

De Onderwijsraad vindt het zogenoemde ‘maatwerkdiploma’ een slecht idee. De raad is bang dat leerlingen op een te laag niveau gaan werken, dat het diploma minder waard wordt en vervolgopleidingen meer aan selectie aan de poort zullen doen, zo staat in een vanochtend gepubliceerd advies aan het kabinet.

Het maatwerkdiploma is een voorstel van de VO-raad, de sectororganisatie voor het voortgezet onderwijs, en houdt in dat scholieren op hun eigen niveau kunnen werken. Dus een leerling kan wiskunde op vwo-niveau doen en Frans op vmbo-niveau. Met als achterliggende gedachte dat kinderen het beste uit zichzelf kunnen halen. Het onderwijs zelf, maar ook de Kamer, zijn enthousiast over het plan. Maar nu gooit de Onderwijsraad – het belangrijkste adviesorgaan van kabinet en parlement op het terrein van onderwijs - roet in het eten.

De raad vindt het niet verstandig om overhaaste en ondoordachte stelselwijzigingen door te voeren en schrijft:

“Verruiming van de wettelijke kaders brengt risico’s met zich mee voor de brede vorming in het funderend onderwijs, de toegang tot en doorstroom binnen het vervolgonderwijs, het waarborgen van gelijke kansen en de waarde van een diploma op de arbeidsmarkt.”

‘Deur open voor subjectieve toelatingscriteria’

Het is volgens de raad niet duidelijk waar een leerling met bijvoorbeeld een combinatie van havo- en vwo-vakcertificaten terecht kan. Het zal voor hogescholen, universiteiten en werkgevers lastig worden om het niveau van de leerling te bepalen. Het gevolg is dat vervolgopleidingen zelf testen en toelatingsexamens zullen af gaan nemen. In het buitenland gebeurt dit al. Maar, schrijft de raad: “Dit zet de deur open naar subjectieve toelatingscriteria die negatief kunnen uitwerken, in het bijzonder voor leerlingen uit sociaal zwakkere groepen.”

Staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs, VVD) laat in een reactie weten dat hij wel goed vindt als kinderen op een hoger niveau werken, maar niet op een lager niveau:

“De Onderwijsraad is glashelder: het eindexamen is van grote waarde, er is al heel veel ruimte voor maatwerk en het is een geen goed idee leerlingen daarbovenop de mogelijkheid te bieden vakken op een lager niveau te laten volgen. Ik zal dit advies dan ook ter harte nemen.”