Column

Net nu ‘Opium TV’ het goed doet, valt de bijl

‘Voor de Dans’ (Het Uur van de Wolf/NTR).

Toen Cornald Maas in 2008 voor de derde keer in de geschiedenis een televisieversie maakte van het populaire radioprogramma over kunst en cultuur Opium (AVRO), was het resultaat aanvankelijk helemaal niet zo geslaagd. Maar hij bleef schaven aan de vorm, met en zonder recensenten, live met of zonder reportages, vanaf verschillende locaties.

Nu voor Opium TV dit seizoen eindelijk alle elementen een beetje op hun plaats beginnen te vallen, als een talkshow met reportages en elke week een lied naar aanleiding van de culturele actualiteit door het cabaretduo Yentl & De Boer, heeft de netmanager van NPO2 besloten de stekker eruit te trekken. Vanaf het nieuwe jaar mag AVRO-TROS doorgaan met een wekelijks kunstprogramma, maar zonder talkshow en met uitsluitend reportages.

Het beleid lijkt te zijn dat er minder gepraat moet gaan worden op NPO2. Daar valt in principe best wat voor te zeggen. Maar in dit geval is het een teleurstelling, omdat de filmpjes nu net niet het sterkste onderdeel van het programma uitmaken. Maas ging op bezoek in theater De Speeldoos te Baarn voor een voorstelling met acteur Bram van der Vlugt, maar het gesprek ging bijna uitsluitend over diens leeftijd (81). Een goed idee zijn de excursies van een vooraanstaande museumdirecteur aan een expositie van een collega, ook al lukt die confrontatie de ene keer beter dan de andere.

Een ander bezwaar zou kunnen zijn dat de lichte muze wel erg sterk domineert. Dat geldt ook voor de meeste nog overgebleven kunstdocumentaires in de rubrieken Close Up (AVRO-TROS) en Het Uur van de Wolf (NTR). Zo'n experimentele dansfilm als gisteren Voor de Dans in Het Uur van de Wolf wordt steeds zeldzamer. Regisseur Peter Delpeut en cameraman Stef Tijdink volgden de dansers van Leineroebana vrijwel uitsluitend in close-up, zodat het leek of ze met hun hoofd dansten.

Ook in Podium Witteman (NTR) wisselen populaire en iets minder toegankelijke muziekvormen elkaar nog wel af, maar de druk is natuurlijk groot om het niet al te ingewikkeld te maken.

Dat is nu juist de kracht van Maas, dat hij met kennis van zaken en flair verschillende kunstvormen gezellig weet te brengen, zoals ooit Hanneke Groenteman in De Plantage (VPRO), overigens met Maas als redacteur.

Wat is dat toch voor neiging bij netmanagers om gezichtsbepalende, klassieke programma's (Sesamstraat, Man Bijt Hond) te verplaatsen of op te heffen? Met dat soort vernieuwing stoot je de oude kijkers voor het hoofd en trek je niet bepaald veel nieuwe aan.

In de week dat bekend werd dat Opium TV voor de bijl ging, bezorgden Yentl & De Boer Maas een surprise: hun lied over ‘eindes’ liep uit op massale koorzang door het publiek, dat bleek te bestaan uit leden van het Amsterdam Musicalkoor. De presentator was gecharmeerd, maar gaf verder geen krimp. Ik geloof dat hij het echt niet wist en gun hem van harte zo'n kleine hommage, want het is niet eerlijk. Het duurt immers jaren voor je weer een goed alternatief volledig op de rails hebt.