Hiphop is meer dan techniek

Choreografe Alida Dors maakte met rapper Typhoon een voorstelling over vooroordelen.

Stigma’s blijven plakken als een dikke huid. Vijf dansers treden in ‘Built for It’ op in dikke, zware, schuimrubberen pakken. Foto Jean van Lingen

Stigma’s en vooroordelen blijven als een dikke huid aan je vastzitten. In de voorstelling Built for It laten choreografe Alida Dors en rapper Typhoon op niet mis te verstane wijze zien hoe mensen daardoor gehinderd worden. Vijf dansers, net als Dors met een hiphopachtergrond, treden in Built for It op in dikke, schuimrubberen pakken. En wee hun gebeente als ze die trachten af te pellen.

Dors’ voorstelling lijkt aan te sluiten op het veelbesproken ‘Black Twitter’-artikel in NRC afgelopen weekend, en de daarop losgebarsten discussie over racisme en white privilege. Maar de timing is toeval. Dors hoopt met Built for It wel meer empathie te kweken voor gestigmatiseerden en wil hokjesdenken in het algemeen te lijf te gaan.

Zelf is ze altijd lastig te plaatsen geweest: zwarte vrouw in witte wereld, vrouw in mannenbolwerk van de hiphop, breakdancing girl die fiscale economie studeerde, en choreografe die hiphop ombuigt naar hedendaagse dans – en en passant haar bul sociologie haalt. Dat laatste was „een stap ter verdieping van mijn werk. Ik filosofeerde met mijn vader vroeger graag over de hoe de maatschappij in elkaar zit, waarom mijn ouders van Suriname naar Nederland zijn gekomen, wat sociale ongelijkheid is. En hoe je je eigen dromen kunt volgen. Sociologie scherpt je denken.”

Duidelijke maatschappijkritiek

In Built for It zit duidelijk maatschappijkritiek, maar ook hoop en vertrouwen in de eigen kracht. Dat positieve vertrekpunt herkende Dors in de teksten van Typhoon, alias van de razend succesvolle rapper/zanger Glenn de Randamie. En vice versa. Ze vroeg hem om teksten voor de voorstelling. Typhoon: „In een tijd als deze zijn er al genoeg kampen. In plaats van denken in termen van wij en zij, wil ik bruggen slaan. Dat is de kracht van kunstenaarschap, en die drang tot verbinding heeft Alida ook.”

Het thema van sociale en etnische vooroordelen ontmoet in Built for It de vooroordelen die op artistiek gebied bestaan ten opzichte van hiphop. „Dat het vooral techniek is, kunstjes, iets voor jongeren”, zucht Dors. „Het is een jonge kunstvorm. Ik heb de stoute schoenen aangetrokken en ben gaan spelen met die taal, want dat is het: een bewegingstaal. Daarnaast gebruik ik andere elementen en disciplines, zoals tekst en mime, zodat je er echt iets mee kunt vertellen. Langzaam merk ik dat mensen nieuwsgierig worden en hiphop serieuzer nemen.”

De opdracht om hiphop van zijn stigma’s te ontdoen voelt Typhoon net zo. Hij migreert als zanger en spoken word artist soepel tussen hiphop, jazz en blues, kleine bands en grote ensembles. „Alida en ik herkennen elkaar in die quest. Hiphop heeft een rijke historie, het is een cultuur.” Typhoon, die alleen te horen is in de voorstelling, sluit op termijn een inniger samenwerking niet uit. Hij twijfelt er niet aan dat dans, in het algemeen abstracter dan woorden, iets aan zijn teksten kan toevoegen. „Het idee: ‘dans is abstract en woorden zijn concreet’ is net zo goed een vooroordeel. Dat willen wij juist openbreken. Mijn woorden dansen, haar dans spreekt. Zo moet je het zien.”