Economie groeit slechts ‘marginaal’ met 0,1 procent

Anders dan in de lente is tegenvallende cijfer nu niet te verklaren door het terugschroeven van de gaswinning.

Winkelend publiek in de Grote Marktstraat in Den Haag. Foto Lex van Lieshout / ANP

Net als in het tweede kwartaal is de Nederlandse economie de afgelopen maanden nauwelijks gegroeid. Maar anders dan dit voorjaar is dat tegenvallende groeicijfer nu niet te verklaren door het terugschroeven van de gaswinning in Groningen, zo werd vrijdagochtend duidelijk uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Tussen juli en september nam het bruto binnenlands product van Nederland met 0,1 procent toe in vergelijking met een kwartaal eerder. Het groeicijfer ligt daarmee op hetzelfde niveau als in de drie maanden daarvoor en is lager dan verwacht. Economen gepeild door Trading Economics hadden vooraf namelijk ingezet op een toename van 0,3 procent.

Ook hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen van het CBS noemt de groei van vorig kwartaal “marginaal” en “bescheiden” in vergelijking met de cijfers van voorgaande periodes. Wel is de economie dankzij de kleine stijging van de afgelopen maanden voor het eerst weer groter dan voor de economische crisis, zo zei hij tijdens een persconferentie in Den Haag:

“We kunnen voor het eerst zeggen dat de krimp van de grote recessie is goedgemaakt. De economie zit weer op het niveau van voor de crisis.”

Toch is de tegenvallende groei niets om bezorgd over te worden, zo zei Van Mulligen:

“Na vijf kwartalen groei van een half procent of meer op rij, is het niet heel opmerkelijk dat het nu wat minder gaat. De economie consolideert.”

‘Onderliggende trend is positief’

Ook minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) is niet ongerust door de beperkte groei. Volgens de bewindsman is het onderliggende beeld van de economie nog steeds positief, zo zei hij tegen persbureau ANP:

“De omvang van onze economie is nu groter dan voor de crisis en consumenten en ondernemers hebben positieve verwachtingen voor 2016. Dat de groei wat trager gaat dan verwacht is geen reden tot zorgen, wel reden tot waakzaamheid. We krijgen het niet voor niets.”

Vorig kwartaal kwam de economie ook al bijna tot stilstand, na een groei van 0,6 procent in de eerste maanden van dit jaar. Die terugval was toen vooral het gevolg van het kabinetsbesluit om de gaswinning in Groningen te beperken. In het derde kwartaal is volgens Van Mulligen geen sprake van een remmend effect door de verminderde gaswinning.

Investeringen en consumptie nemen toe

Dat de economie opnieuw amper groeide is vooral het gevolg van de lagere export. Die nam vorig kwartaal weliswaar met 0,7 procent toe, maar een kwartaal eerder was nog sprake van een exportgroei van anderhalf procent. Ook een kleine krimp in investeringen beperkte het groeicijfer van vorig kwartaal.

Anders dan de investeringen en export bleef de consumptie van huishoudens en de overheid wel op peil. Consumenten gaven de afgelopen maanden vooral geld uit aan bijvoorbeeld kleding en elektrische apparaten. De groeiende consumptie hangt volgens het CBS nauw samen met het groeiende vertrouwen van huishoudens en oplopende werkgelegenheid.

Vooral meer banen bij uitzendbureaus

Ook in het derde kwartaal kwamen er weer ruim dertigduizend banen bij, zo maakte het CBS vanmorgen eveneens bekend. Het aantal beschikbare banen ligt nu op 9,9 miljoen, een toename van 0,3 procent ten opzichte van het tweede kwartaal. Die extra banen zijn echter bijna allemaal uitzendplekken.

In een jaar tijd nam de werkgelegenheid in de uitzendsector met zo’n 72 duizend banen toe, zo berekende het statistiekbureau. Het aantal banen groeit daarmee met zo’n twaalf procent op jaarbasis. Ook in de handel en horeca nam de werkgelegenheid toe, terwijl in de zorg de hoeveelheid werk juist afnam.

Erratum: in de eerste versie van dit bericht werd gemeld dat de groei tegenviel door het verder terugschroeven van de gaswinning. Volgens Van Mulligen zijn de gevolgen van dat besluit echter alleen terug te zien in de cijfers op jaarbasis, en niet op kwartaalniveau.