Ajax dreigt Cruijff te verliezen

Directie Ajax tergt Cruijff met het wegsturen van Jonk, die zijn ontslag aanvecht en doorwerkt.

Johan Cruijff heeft het bestuur van de vereniging Ajax opgeroepen om het besluit „tegen te houden”.

Johan Cruijff heeft zich vierkant achter Wim Jonk opgesteld, het hoofd jeugdopleiding van Ajax dat deze week de wacht werd aangezegd door de directie van de club. Daarmee gaat de club een nieuwe fase in van de bittere bloedgroepenstrijd, waarbij Cruijff zelfs dreigt zijn naam niet langer te verbinden aan Ajax. „Zeg dan gewoon, we zien jouw visie niet zitten.”

In een interview met De Telegraaf roept Cruijff het bestuur van de vereniging Ajax, dat 73 procent van de aandelen in de Ajax NV bezit, op om morgen bij de aandeelhoudersvergadering de raad van commissarissen „tegen te houden”. Zo niet, dan moet de club, vindt Cruijff, afstand nemen van het zogeheten plan-Cruijff waarop de club beleid voert. „Wees dan eerlijk en misbruik niet langer mijn naam.”

Jonk werd eerder deze week buiten de club gezet door de directie van Ajax onder leiding van de nieuwe algemeen directeur Dolf Collee. Daarmee lijkt de directie zijn hand te overspelen. Cruijff stelt de positie van Jonk voorwaardelijk aan het slagen van zijn plannen met de jeugdopleiding en de club, die in zijn visie vol op de jeugd moet inzetten.

Belangrijkste uitvoerder

Grof geschetst kwamen het afgelopen jaar de verantwoordelijken van het eerste elftal in botsing met de belangrijkste mannen op jeugdcomplex De Toekomst: Jonk en Ruben Jongkind. Vooral de onverzoenlijke houding van Jonk, als plaatsvervanger van Cruijff in Amsterdam, wordt geduid als oorzaak van frictie en conflict. Maar hij geldt wel als de meest trouwe en belangrijkste uitvoerder van Cruijffs ideeën bij Ajax.

Jonk verzet zich tegen zijn ontslag en ging gisteren ‘gewoon’ aan het werk. „Jonk heeft natuurlijk groot gelijk”, zegt Cruijff in De Telegraaf. „Hij houdt zich aan de gemaakte afspraken. Het is omdat Jonk dit niet pikt, anders had ik het nu ook voor gezien gehouden. Het kan niet zo zijn dat de klokkenluider sneuvelt en de rest onder mijn paraplu doorgaat op de ingeslagen weg.”

Dat Cruijff, zoals hij stelt in het interview, niet gekend is in het besluit van de directie om afscheid te nemen van Jonk, is in formele zin niet verwonderlijk gezien zijn status als ‘slechts’ adviseur. Maar het is, ook nog met de diagnose van longkanker bij Cruijff, publicitair gezien geen handige zet van Ajax om de grootste Ajacied hierin niet te betrekken.

Het passeren van Cruijff doet ook denken aan de voorgenomen aanstelling vier jaar geleden van een nieuwe algemeen directeur, Louis van Gaal. Cruijff was toen één van de vijf commissarissen, maar werd door zijn collega-toezichthouders niet betrokken bij dit besluit omdat hij bij een aantal eerdere voorgenomen benoemingen dwarslag en zijn media-invloed aanwendde om zijn zin door te drukken. De rechter verklaarde de voorgenomen benoeming van Van Gaal onwettig, wegens het niet inlichten van commissaris Cruijff.

Jeugdopleiding en transfer

De nieuwe raad van commissarissen, die sinds 2012 zitting had, bleek beter in te spelen op de wensen en eisen van Cruijff en zijn adepten, waarbij de afgelopen zomer vertrokken algemeen directeur Michael Kinsbergen als belangrijke mediator gold.

Maar de onvrede groeide niettemin. Jonk kon zich niet neerleggen bij een aantal beslissingen van het zogeheten technisch hart, het overlegorgaan waarin de belangrijkste voetbaltechnische functionarissen zitting hebben, over investering in de jeugdopleiding en transfers. Hij raakte vervreemd van Edwin van der Sar (directeur marketing, sinds kort voorzitter van het technisch hart), Marc Overmars (directeur spelersbeleid), hoofdtrainer Frank de Boer en assistent-trainer Dennis Bergkamp. Jonk kwam niet meer naar het overleg van het technisch hart. „Hij wil als leidinggevende ook niet rapporteren en verantwoording afleggen aan de directie”, aldus Collee gisteren op de website van Ajax.

Deze zomer werd Tscheu La Ling, in wie Cruijff grenzeloos vertrouwen heeft als het gaat om het runnen van een voetbalclub, nog aangezocht door de raad van commissarissen om een adviesrapport te schrijven. Maar Lings kortstondige optreden was symbolisch voor de tanende invloed van Cruijff. Overmars bijvoorbeeld vond het maar vreemd dat hij met Ling moest gaan praten.

Cruijff heeft de afgelopen maanden overigens zelf nagelaten de strijdende partijen bij elkaar te brengen. Zowel de vertrokken Kinsbergen als de morgen afzwaaiende voorzitter Hans Wijers van de raad van commissarissen bleek niet in staat om het conflict tussen de ‘voetballers’ te beslechten. De directie zag deze week geen andere uitweg dan met Jonk tot een vertrekregeling te komen. Directeur Collee koos voor daadkracht, maar vindt nu Cruijff op zijn pad en daarmee publicitaire weerstand. Of Cruijff nog het uithoudingsvermogen heeft om de strijd te voeren met de felheid van weleer is de vraag. Duidelijk is dat hij de verhoudingen op scherp zet: mijn weg, met Jonk, of ik ga weg.