Te weinig tijd of toch niet geschikt?

Arbeidsconflict: woensdagochtend diende de rechtszaak tussen de Appel en Lorenzo Benedetti. Het personeel bracht een onverwachte verklaring uit.

Voor Lorenzo Benedetti en zijn advocaat kwam een verklaring van het personeel van beeldende kunstinstelling de Appel als een onaangename verrassing. Twee dagen voor een rechtszitting spraken „7 van de 7,4 fte” (in mensen werd door de advocaat van het bestuur van de Appel niet gesproken) daarin uit dat ze geen draagvlak meer zien voor terugkeer van de directeur.

Die verklaring bracht het bestuur van de Appel woensdagochtend in bij de rechtbank Amsterdam, waar het ontbinding van het arbeidscontract met Benedetti eiste. In september zette het bestuur van de Appel de directeur een jaar na zijn aanstelling al op non-actief. Maar Benedetti weigert met een vertrek in te stemmen. Hij wil pertinent terug. "Ik ben een kind van de Appel en dat zal ik altijd blijven", zei hij tegen de rechter.

Aandacht

Het conflict trekt veel aandacht in de kunstwereld. Kunstenaars, galeriehouders en curatoren, verbonden aan het onderwijsprogramma van de Appel, kwamen op voor Benedetti als beschermer van de autonome kunst en vielen het bestuur aan op rendementsdenken. Voor de rechter stelde advocaat Klaas Wiersma namens het bestuur dat dit arbeidsconflict niet gaat om de artistieke kwaliteiten van Benedetti („die staan buiten kijf”) maar om een gebrek aan leidinggevende capaciteiten.

Zijn betoog kwam er op neer dat Benedetti onvoldoende communiceerde, afspraken niet nakwam, weinig schriftelijk vastlegt, beslissingen voor zicht uit schuift en op zijn reizen onbereikbaar is. Ondanks beloofde verbeteringen in gesprekken, zag het bestuur die niet. Wiersma: "Benedetti is gewoon niet de juiste persoon voor deze functie." Bij vijf projecten zijn bestuursleden hem gaan begeleiden, vertelde hij. Zo is Benno Tempel, directeur van het Gemeentemuseum in Den Haag, het tentoonstellingsprogramma gaan aansturen "uit vrees dat het in het honderd zou lopen".

De advocaat van Benedetti, Christiaan Oberman,benadrukte dat het bestuur "niet écht zicht heeft op het leeuwendeel van de werkzaamheden die Benedetti moet verrichten en die door insiders zo worden gewaardeerd. Dat is begrijpelijk. Je moet namelijk een echte kenner zijn van de innovatieve kunst om te kunnen begrijpen wat de Appel en Benedetti nou echt doen." Hij verweet het bestuur wel "dat zij die lacune bij zichzelf niet heeft opgemerkt". Daarom heeft dat bestuur zich volgens hem te veel gericht op zaken die met bijvoorbeeld de aanstelling van een eigen secretaresse voor Benedetti opgelost zou kunnen worden. "Hij had meer tijd moeten krijgen", zei hij.

Collega's

"Een weinig verheffend tafereel" noemde hij de verklaring van de collega’s. "Het komt helaas vaker voor dat zo’n verklaring daags voor een ontslagzaak door een werkgever wordt losgepeuterd – al dan niet door een advocaat opgesteld." Hij kondigde aan deze collega’s te willen horen als de rechter die verklaring betrekt bij haar beslissing. "Toen Benedetti op non-actief werd gesteld was men onthutst en verdrietig".

Dat de emoties in het conflict hoog oplopen illustreerde bestuurslid Suzanne Oxenaar. "Ik ben veertig jaar curator en opgegroeid in de kunstwereld. Er is geen sprake van dat ik niet snap wat Lorenzo doet", zei ze met trillende stem. "Je bent een bijzonder mens en daarom hebben we je gekozen als directeur. Maar het werkt niet. Het is onmacht."

Uitspraak is op 2 december.