‘Russen weten niet wat waarheid is’

De Duitse journalist Hajo Seppelt onthulde het dopingnetwerk in de Russische atletiek. ‘Er komt meer, veel meer.’

De onthullingen van Seppelt worden wereldwijd overgenomen.

Zijn werk werd gisteren vergeleken met dat van het legendarische journalistenduo Woodward en Bernstein dat in 1972 het Watergateschandaal blootlegde en de toenmalige president Richard Nixon ten val bracht. Hajo Seppelt (52), journalist van de Duitse tv-zender ARD, beleeft zijn hoogtijdagen nu hij na grote dopingonthullingen in met name de Russische atletiek in december vorig jaar en juli dit jaar nu van de oud-voorzitter van het wereldantidopingagentschap WADA bijval krijgt. Het was Dick Pound, als voorzitter van de onafhankelijke commissie van de WADA hoofdverantwoordelijk voor het vervolgonderzoek naar de Russische dopingpraktijken, die Seppelt uitgebreid prees voor zijn werk. Het waren die bevindingen die eind vorig jaar de aanleiding vormden voor het oprichten van zijn Independent Commission. De eerste onderscheidingen druppelen nu binnen: Seppelt won met zijn meest recente documentaire Doping – Top Secret: The Shadowy World of Athletics twee weken geleden de prijs voor beste film op het sportfilmfestival van Milaan.

Wat komt er allemaal op u af?

Seppelt zucht. „Erg veel. De hele wereld benadert ons voor interviews. Ik ben kapot. Ik krijg telefoontjes uit China, Nieuw-Zeeland, Amerika. Ze vragen interviews aan, bellen om te feliciteren. Ik heb nooit eerder zoiets groots meegemaakt.”

En, hoe voelt u zich?

„Het zou te ver gaan om te zeggen dat ik trots ben, zo voelt het niet. Ik denk wel dat het een bevestiging is dat we op de goede weg zijn, dat wat we hebben gedaan, goed was. We zijn jarenlang tegengewerkt door mensen die zeiden dat we de sport kapot aan het maken waren met ons onderzoek naar doping in de wielrennerij, atletiek, wintersporten. We hebben hiermee laten zien dat er altijd twee kanten aan een medaille zitten, met alles.”

Als Seppelt het over ‘we’ heeft, bedoelt hij de in 2007 opgerichte antidopingdesk van de ARD. In dat jaar stopte zowel de ARD als de ZDF met de verslaggeving van de Tour de France, toen bleek dat de Duitser Patrik Sinkewitz positief getest was op het hormoon testosteron. Dat was voor de ARD, toen hoofdsponsor van het T-Mobile-wielerteam waar Sinkewitz deel van uit maakte, de druppel. Het jaar daarvoor was Seppelt nog ontslagen door de ARD omdat hij zich als verslaggever op televisie kritisch uitliet over de prestaties van zwemmers. Seppelt werkte toen 20 jaar voor de zender. Maar na die geruchtmakende beslissing in de Tour haastte de ARD zich Seppelt weer aan te nemen en hem tot de belangrijkste reporter van de genoemde dopingdesk te benoemen. Met als belangrijkste resultaat de documentaire Top Secret Doping: How Russia makes its Winners, waarin het echtpaar Vitaly Stepanov (oud-werknemer van Russische dopingautoriteit Rusada) en diens vrouw Yulia Stepanova (oud-atlete op de 800 meter) vorig jaar december als belangrijkste klokkenluiders fungeerden.

In een interview met The New York Times vertelde WADA-voorzitter Craig Reedie dinsdag dat die klokkenluiders eerst naar hem kwamen met hun verhaal. Hij stuurde ze weg. Toen kwamen ze naar u. Wat vindt u daarvan?

„WADA is een tandeloze organisatie. Het enige wat ze kunnen doen is doping monitoren en daarover advies uitbrengen. En zeker met Reedie aan het hoofd. Hij is hypocriet. Reedie onderhoudt warme banden met Thomas Bach [voorzitter Internationaal Olympisch Comité] en Bach zit op schoot bij Vladimir Poetin. Ze spelen allemaal een dubieuze rol.”

„Met die informatie in je achterhoofd kun je je voorstellen dat Stepanov en zijn vrouw niets gedaan konden krijgen bij Reedie en zijn WADA. Reedie zat daar met een Russische pet op. Sterker: hij is ook close met Vitali Moetko, de sportminister van Rusland. Dat kan helemaal niet als je een antidopingorganisatie bent. Dat is belangenverstrengeling. En nu trekt hij van leer, want sinds wij met de documentaire zijn gekomen, is de Russische dopingcultuur voor iedereen bekend. Nu moet Reedie wel hard optreden. Hij wil natuurlijk laten zien dat hij wel degelijk onafhankelijk opereert met WADA.”

„Uiteindelijk zijn Stepanov en zijn vrouw via een informant die ik niet bij naam kan noemen bij ons gekomen met hun verhaal.”

Waar zijn ze nu?

„Ondergedoken, al sinds vorig jaar. Aanvankelijk zaten ze in Duitsland, maar daar zijn ze nu ook weg. Ik kan niet zeggen waar ze nu wonen, maar het gaat in elk geval wel goed met ze.”

Uw team heeft met hulp van verborgen camera’s riskant werk gedaan in Rusland, zeker nu we weten dat ook de Russische geheime dienst FSB zich bemoeide met het antidopinglab in Moskou. Heeft u daar iets van gemerkt?

„Ik ben niet bedreigd en voor zover ik weet ben ik ook niet gehackt. Maar toen we daar aan het filmen waren, vroegen Moetko en andere Russische politici zich openlijk af waar in Rusland ik me op dat moment ophield. Ze wilden ook weten waarom ik niet naar Moskou kwam. Ze wisten dus al te goed dat ik daar was, terwijl ik in het geheim opereerde, dacht ik. Het probleem in Rusland is dat ze er gewoon niet weten wat ‘waarheid’ betekent.”

En nu, volgen er meer onthullingen?

„Zeker. Het zou alleen stom zijn om daar al iets over te vertellen. Maar er komt meer, veel meer.”