Pyongyang zal blij met je zijn, Guus Hiddink

Al die goedbedoelde projecten voor mensen in Noord-Korea legitimeren onbedoeld het foute regime. Guus Hiddink trapt er nu ook in, menen Remco Breuker en Imke van Gardingen.

Bondscoach Guus Hiddink tijdens het EK-kwalificatieduel tegen Letland. Foto Koen van Weel / ANP

Guus Hiddink, de Nederlandse held in Zuid-Korea, verlegt zijn werkterrein naar het noorden. Zijn stichting gaat voetbalveldjes aanleggen voor de Noord-Koreaanse jeugd. Het lijkt een mooi, onbaatzuchtig initiatief dat past bij iemand van Hiddinks statuur. Over de reacties op zijn initiatief zei hij: ,,Ik heb geen signalen gekregen dat het onverantwoord is.”

Beste meneer Hiddink, ondanks onze grote bewondering voor u: hierbij een signaal dat uw plan wel degelijk onverantwoord is. Er worden al bijna twintig jaar lang goedbedoelde handreikingen aan Noord-Korea gedaan. De Zuid-Koreaanse president Kim Dae Jung kreeg er zelfs de Nobelprijs voor de Vrede voor. Maar het is afdoende gebleken dat alle initiatieven maar een ding voor elkaar kregen: het in het zadel houden en legitimeren van het regime.

Bovendien leidt een initiatief als dit af van de problematiek. Anderhalf jaar geleden gaf de VN een wereldwijd signaal over de mensenrechtenschendingen aldaar. „Now we know”, vatte commissievoorzitter Michael Kirby een onderzoek samen.

Report of the commission of inquiry on human rights in the Democratic People’s Republic of Korea

Now we know, maar ons beleid wordt er niet door bepaald. Het EU-parlement berust zich in het gegeven dat Noord-Korea zich toch niet aan internationale verdragen houdt. De veto’s van China en Rusland om in te grijpen worden betreurd, maar de internationale gemeenschap legt zich daar wel bij neer. Intussen gaat Noord-Korea stoïcijns zijn gang. Intimidatie en bedreigingen gaan hand in hand met het af en toe toewerpen van een bot. Dan mogen er, uiteraard volledig op de voorwaarden van Pyongyang, voetbalveldjes worden aangelegd. En zelfs de Nederlandse media blijkt hier gevoelig voor, want wie had er verleden week aandacht voor het VN-rapport over de uitbuiting van Noord-Koreaanse arbeiders en wie voor het initiatief voor Guus Hiddink? Juist.

Wat betreft dat VN-rapport: naast de droeve constatering dat de concentratiekampen onverminderd door blijven bestaan, belicht het het lot van de Noord-Koreaanse arbeiders die massaal als geleasede slaven van de globalisering naar plaatsen als China, Qatar en Rusland worden gestuurd om zich daar al dan niet letterlijk dood te werken voor de Noord-Koreaanse staat.

Helaas grote kans dat ook dit rapport onder in een VN-bureaulade bedolven wordt met goede bedoelingen. In Qatar wordt er straks misschien gevoetbald, maar niet door Noord-Koreaanse dwangarbeiders.

We hoeven Noord-Koreaanse mensenrechtenschendingen niet zo ver van ons bed te zoeken. Ook in de EU komen deze voor. Typefout, denkt u nu natuurlijk. Maar nee, ook EU-landen werken actief mee aan Noord-Koreaanse mensenrechtenschendingen. Van de minstens vijftigduizend Noord-Koreaanse arbeiders die als de facto slaven zijn uitgezonden, zijn duizenden in Tsjechië, Polen, Nederland, Malta en andere EU-landen terechtgekomen.

De export van Noord-Koreaanse dwangarbeid is de laatste jaren een groeiend probleem. Groeiend omdat het een belangrijke bron van inkomsten is voor het regime. Een probleem omdat de arbeid niet uit vrije wil wordt verricht en er geen individuele contracten zijn; omdat 70 tot 100 procent van het verdiende geld linea recta naar Pyongyang gaat; omdat de gewerkte uren de wetten van de EU (en verdragen) overtreden; omdat de individuele arbeider geen zeggenschap over zijn lichaam heeft; omdat de werkomstandigheden erbarmelijk zijn.

Mo et de EU machteloos toekijken terwijl de Noord-Koreaanse elite zich verrijkt met dwangarbeid verricht binnen de EU? Nee, en de oplossing is eenvoudig. Onderwerp niet alleen Pyongyang maar ook de degenen die het regime faciliteren en daarmee in stand houden aan onderzoek. Degenen die zich wél moeten houden aan EU-wetgeving en internationale verdragen. In dit geval de inleners van internationale dwangarbeid. Dat het om dwangarbeiders gaat, lijdt weinig twijfel. Degenen die zelf voor uitzending kiezen, doen dat omdat ondervoeding en verhongering dagelijkse werkelijkheid zijn. Dat is geen vrije keuze. Noord-Korea kan slechts dwangarbeiders en masse de grens over sturen om ‘s Rijks schatkist te vullen als er aan de andere kant van de grens inleners klaar staan om deze op het oog legaal geleverde dwangarbeiders aan het werk te zetten. Pyongyang onder druk zetten om zich aan internationale verdragen te houden blijkt onmogelijk. Ook bij China en Rusland lukt dat niet. Maar de EU, hier in onze eigen achtertuin? Dat is een ander verhaal. Dus, meneer Hiddink, hier is uw signaal. Eigenlijk de opeenstapeling van veertig jaar aan andere signalen. We steunen uw initiatief voor voetveldjes voor de Noord-Koreaanse jeugd volledig, alleen niet in Pyongyang. Daar verleent het slechts legitimiteit aan intimidatie en uitbuiting. Maar diezelfde voetbalveldjes voor gevluchte Noord-Koreaanse dwangarbeiders in Zuid-Korea, Groot-Brittannië of zelfs Nederland? Prachtig idee.