Chimpansee met Down overleefde twee jaar in het wild

Chimp ‘XT11’ had waarschijnlijk Down.

Een chimpansee met een verstandelijke beperking kon twee jaar in het wild overleven dankzij de zorg van haar moeder en oudere zus.  De moeder  zoogde de jonge chimp al die tijd en liet haar geen moment alleen.

De chimpansee werd in 2011 geboren in het Mahala-gebergte in Tanzania. Moeder Christina was toen 36 jaar oud. De Japanse primatologen die deze groep chimps volgen, hadden  snel door dat er iets mis was met het jong.  „Haar blik was leeg en haar mond  hing vaak halfopen”, schreven de onderzoekers maandag in Primates. Bovendien had ze een zesde vingertje aan haar linkerhand.Die symptomen lijken op het syndroom van Down.

Wetenschappers hebben pas twee keer eerder chimps met een verstandelijke beperking beschreven, maar die leefden allebei in gevangenschap. Van een daarvan staat vast dat hij een derde kopie van chromosoom 21 had, net als mensen met het syndroom van Down. In het wild was tot nu toe nog nooit een verstandelijk beperkte chimp gezien.

Het chimpmeisje had de codenaam ‘XT11’. Omdat veel chimpansees uit deze groep jong overlijden,   geven onderzoekers ze pas een naam als ze drie jaar oud zijn.

De Japanse primatologen vergeleken de ontwikkeling van XT11 met Omali, een chimpanseejongetje dat in dezelfde maand geboren werd. Na twee jaar gedroeg nog XT11 zich nog als een pasgeboren chimp, terwijl Omali al een actief baasje was. Omali speelde en at al zelfstandig, terwijl XT11 vooral zoogde en rustte.

Voor moeder Christina was XT11 een grotere belasting dan een gezond jong. Het kind kon de buikvacht van moeder Christinan niet met haar voeten grijpen. Christina moest haar dochter daarom altijd met één arm ondersteunen.

Andere chimps mochten XT11 niet dragen of aanraken van Christina, behalve haar oudere dochter Xantippe. Xantippe zorgde voor XT11 tot ze zelf een jonkie kreeg. Een maand later stierf XT11. De onderzoekers weten niet waaraan ze overleed. Misschien was ze ondervoed, of misschien was de zorg voor XT11 te zwaar voor Christina in haar eentje, opperen de Japanners.