Kamer: wat deed Slotervaart met ‘heroïnewinst’?

Het Slotervaartziekenhuis produceert heroïne voor verslaafden. Betaalde het ministerie van VWS daar te veel voor?

Foto NRC Fotodienst

De Tweede Kamer wil opheldering over de miljoenenwinsten die het Slotervaartziekenhuis maakte met de productie en distributie van heroïne. Die inkomsten zijn jarenlang verzwegen.

Vrijwel alle fracties in het parlement steunden het verzoek van CDA’er Hanke Bruins Slot om snel met minister Schippers (Zorg, VVD) te debatteren over de winsten op heroïne en wat daarmee is gebeurd.

Een dochterbedrijf van het ziekenhuis maakt de heroïne in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid. De heroïne is nodig voor drugsverslaafden die het onder begeleiding van hulpverleners krijgen toegediend. 

De ‘heroïne-bv’, jarenlang volledig eigendom van het Slotervaart, maakt meer dan 30 procent winst op zijn omzet, zo onthulden NRC en Het Parool gisteren. Het gaat om een hoge winstmarge, bijvoorbeeld hoger dan de percentuele winst die Apple op zijn producten maakt (iPhones, iPads). Nederlandse ziekenhuizen maken doorgaans tussen de 1 à 2 procent winst op hun omzet.

Van de jaarlijkse drie miljoen die het Slotervaart van het ministerie als vergoeding krijgt, is meer dan één miljoen winst. Tot 2013 was een kwart van het eigen vermogen van het ziekenhuis verdiend met de productie en verkoop van heroïne. In de jaarrekeningen van het Slotervaartziekenhuis was hier vele jaren niets over terug te vinden.

CDA-Kamerlid Hanke Bruins Slot noemt het „ronduit bizar” dat er winst wordt gemaakt op iets wat een medische voorziening is. „Die heroïneverstrekking is een noodzakelijk kwaad, het is onwenselijk dat daarop wordt verdiend.”

Het Slotervaartziekenhuis laat weten dat de winsten zijn gebruikt voor onderzoek en verslavingszorg. Hoe zich dit verhoudt tot de 4 miljoen euro die de heroïne-bv eind vorig jaar in kas had, is onduidelijk. Het ziekenhuis wijst erop dat de activiteiten niet expliciet in de jaarverslagen zijn genoemd vanwege veiligheidsrisico’s.

Op het ministerie van Volksgezondheid vroegen ambtenaren zich in 2010 af of ze niet te veel voor de heroïne betalen. Ambtenaren schrijven dat de kostprijsontwikkeling „aan de aandacht van het ministerie van VWS is (...) ontsnapt”. Daar wordt vanaf 2013 pas wat aan gedaan. Maar ook na een tariefverlaging van 22 procent maakt de heroïne-bv nog 1 miljoen winst in 2013 en 2014.

Het ministerie van Volksgezondheid zegt in een reactie op de hoogte te zijn van de winsten die in Amsterdam-West worden gemaakt. Volgens het ministerie is in 2012 afgesproken dat de winsten worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek. Waarom dit niet gebeurt via subsidies is onduidelijk.

De heroïne-bv wordt bestuurd door ziekenhuisapotheker Jos Beijnen die jarenlang lid was van de raad van bestuur van het Slotervaartziekenhuis. De productie en distributie van heroïne vindt plaats in een besloten vennootschap die jarenlang niet in de jaarrekeningen van het Slotervaartziekenhuis wordt genoemd, ondanks de grote financiële belangen. Ook de nevenfunctie van Jos Beijnen als directeur van de bv die heroïne maakt, is jarenlang niet vermeld. Volgens het ziekenhuis en accountant KPMG was dat niet nodig.

Slotervaart verdiende fors aan heroïne-bv:

Winstuitkeringen zijn verboden voor ziekenhuizen, maar dat werd in het verleden toch gedaan door de heroïne-bv. In 2010 keerde de dochter van het Slotervaart winst uit aan een andere bv die voor een belangrijk deel in handen is van Beijnen privé. Hij weigert commentaar.

Het ziekenhuis maakte woensdagmiddag bekend dat dit nog een keer is gebeurd. Waarom er winst is uitgekeerd zegt het ziekenhuis niet te weten.

Het ministerie van Volksgezondheid zegt op de hoogte te zijn van deze winstuitkering en dat hierna „nadere afspraken zijn gemaakt” waardoor dit niet meer mogelijk is. Kamerlid Bruins Slot vraagt zich af of hier niet de wet is overtreden. „Heeft het departement de winstuitkering gemeld bij de toezichthouder? Dat zal minister Schippers moeten uitleggen.”

De bv die heroïne maakt, is inmiddels niet meer volledig in handen van het Slotervaartziekenhuis. Eind 2013 vond een overname plaats van het ziekenhuis door de MC Groep, van zorgondernemers Loek Winter en Willem de Boer, en door het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis, een oncologisch topinstituut. Antoni van Leeuwenhoek houdt sindsdien 51 procent van de aandelen en het Slotervaart de overige 49 procent. De vennootschap maakte vorig jaar wederom 1 miljoen winst.