Kamer stelt onderzoek in naar lekken uit commissie-stiekem

Binnenhof onder spanning nu een of meer Kamerleden in beeld zijn wegens verondersteld ambtsmisdrijf

De Tweede Kamer stelt een onderzoekscommissie in naar het mogelijke lekken uit de ‘commissie-stiekem’, dat is de commissie waarin de fractievoorzitters worden geïnformeerd over de veiligheidsdiensten. Vanmiddag rond het middaguur maakte Tweede-Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg (VVD) dat bekend.

Na een ochtend vergaderen met haar dagelijks bestuur zei Van Miltenburg dat het presidium „eendrachtig” tot dit besluit is gekomen. Volgende week zou al bekend moeten zijn wie van de Tweede-Kamerleden in die onderzoekscommissie zitting krijgen.

Het dagelijks bestuur en het hele Binnenhof stonden vanochtend onder grote spanning door de „ernstige en unieke zaak”, in de woorden van de voorzitter. Nog nooit in de parlementaire geschiedenis is een Tweede-Kamerlid vervolgd wegens een ambtsmisdrijf.

Gisteren maakte het Openbaar Ministerie bekend dat „een of meer leden” „in beeld” zijn gekomen rond het lekken van informatie uit Commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten. Die CIVD staat ook wel bekend als de ‘commissie-stiekem’, waarin de fractievoorzitters vertrouwelijk worden bijgepraat over het werk van de inlichtingendiensten.

Het draaide om de vraag of de werkelijke herkomst van 1,8 miljoen Nederlandse belgegevens in handen van de Amerikaanse afluisterdienst NSA nou wel of niet in die commissie werd besproken.

Deze krant berichtte in februari vorig jaar dat dat wel degelijk het geval was. Reden voor VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra, voorzitter van de commissie-stiekem, om aangifte te doen van het schenden van de geheimhoudingplicht.

Pas nadat De Telegraaf begin deze week berichtte dat de rijksrecherche onderzoek naar de zaak deed, kwam hier meer over aan het licht. Gisteren maakte het OM bekend dat het de afhandeling zou overdoen aan de Tweede Kamer. Volgens de Grondwet is het OM niet bevoegd om onderzoek te doen naar ambtsmisdrijven van Tweede-Kamerleden en bewindspersonen.

Van Miltenburg zei vanmiddag dat noch het presidium, noch andere Tweede-Kamerleden het dossier van het OM hebben gekregen. Zij weten dus ook geen naam of namen van de fractieleiders die het OM „in beeld” had gekregen.

Het presidium, waarin alle grote partijen vertegenwoordigd zijn, stond vanochtend voor een bijzonder ongemakkelijke keuze. Niets doen? En als Tweede Kamer laten passeren dat er in het huis van de democratie mogelijk een ambtsmisdrijf is gepleegd? Dat zou het vertrouwen in de politiek en het instituut Tweede Kamer schaden.

Hun alternatief was ook verre van aantrekkelijk: besluiten om een verzoek tot vervolging bij de Hoge Raad neer te leggen, dat kan het einde van de politieke carrière van „één of meer” van hun eigen fractievoorzitters als uitkomst hebben. Want hoe kan een politicus die wordt vervolgd voor een ambtsmisdrijf aanblijven?

Wat precies de bevoegdheden van die onderzoekscommissie zijn, was vanochtend nog onduidelijk. De exacte taakomschrijving moest nog worden vastgesteld. Afhankelijk daarvan valt pas iets te zeggen over hoe serieus de Kamer zichzelf gaat onderzoeken.