Hennis positief over idee meerjarenbegroting defensie

Ze hoopt dat dergelijke plannen defensie “meer stabiliteit” brengen.

Hennis tijdens de behandeling van de defensiebegroting in de Tweede Kamer. Foto ANP / Martijn Beekman

Minister Jeanine Hennis-Plasschaert (Defensie, VVD) is “positief”, maar ook “realistisch” over een plan van de Tweede Kamer om met coalitie- en oppositiepartijen de plannen en budgetten voor de krijgsmacht langjarig vast te leggen. Ze hoopt dat dergelijke plannen defensie “meer stabiliteit” brengen.

Hennis spreekt vandaag met de Tweede Kamer over haar begroting van 2016. In de Tweede Kamer leeft de brede wens, zo bleek eerder deze week uit een rondgang van NRC, om de defensiebegroting in de toekomst niet meer in coalitieonderhandelingen en per jaar te bepalen, maar in afspraken met veel politieke partijen voor periodes van vijf of zelfs tien jaar vast te leggen. In Zweden en Denemarken worden de ambities en het budget voor defensie op deze manier vastgesteld. Dit zou een buffer kunnen opwerpen tegen plotselinge en radicale bezuinigingen zoals de Nederlandse krijgsmacht die de afgelopen jaren te verduren heeft gekregen. Verkiezingen of economische tegenslag zouden dan geen drastische effecten kunnen hebben op het defensiebudget.

Lees ook: het achtergrondverhaal Idee: haal de politiek uit het leger

‘Bescherming tegen ondoordachte bezuinigingen’

Hennis zei in het debat dat zij de verdere discussie hierover vooral aan de Tweede Kamer wil laten, daarin moet immers een ruime meerderheid het eens worden over de inhoud van zulke plannen. Wel benoemde ze zowel voordelen als nadelen. “Een van de belangrijkste voordelen van meerjarige afspraken over de defensie-inspanningen is waarschijnlijk dat deze bescherming bieden tegen ondoordachte bezuinigingen.” Meerjarige plannen moeten echter niet “verzanden in een strak politiek keurslijf waaruit niet meer valt te ontsnappen”.

PvdA-Kamerlid Angelien Eijsink diende een motie in die de Kamer oproept zich te “oriënteren of meerjarige defensieplannen in de Nederlandse context ook voordelen kunnen bieden”. Ook VVD, CDA, ChristenUnie en SGP willen dergelijke afspraken maken. D66 wil dit alleen voor zover het de samenwerking met Europese partners. Die partijen tekende mee voor de motie. SP is uitgesproken tegen. Ook PVV en GroenLinks zien er weinig in.

‘Momentum om defensie te depolitiseren’

In NRC zei Eijsink deze week dat er “momentum” is om financiële discussie over defensie “depolitiseren”. De internationale veiligheidssituatie en de economische situatie bieden daar noodzaak toe:

“Er is vrijwel geen leger meer dat alleen kan optreden. Dat betekent dat we de nationale begroting in meer of mindere mate koppelen aan die van andere landen. Als we onze luchtmobiele brigade onderbrengen bij die van Duitsland, moeten we daarin een betrouwbare partner zijn voor de lange termijn.”

Rechtse partijen zien dergelijke plannen als een kans om het defensiebudget geleidelijk te laten oplopen tot 2 procent van het bruto binnenlands product. Die door de NAVO gestelde norm haalt Nederland met 1,17 procent nu bij lange na niet.