Spanje vecht Catalaanse autonomie aan bij gerechtshof

Het beroep was al aangekondigd door de Spaanse premier Mariano Rajoy, maar is niettemin historisch.

De Spaanse premier Rajoy maakt op een persconferentie bekend de Catalaanse motie voor onafhankelijkheid aan te vechten bij het constitutioneel hof. Foto Gerard Julien/AFP

De Spaanse overheid heeft beroep aangetekend bij het constitutioneel hof in Madrid tegen de motie voor Catalaanse onafhankelijkheid die afgelopen maandag in het Catalaanse parlement werd aangenomen. Het beroep was maandag al aangekondigd door de Spaanse premier Mariano Rajoy, maar is niettemin historisch.

Het is voor het eerst in de Spaanse geschiedenis dat een regio zich onafhankelijk verklaart via een motie. Het hof gaat die nu toetsen aan de Spaanse grondwet. Volgens correspondent Koen Greven is de kans klein dat Catalonië in deze zaak gelijk krijgt:

“Je moet je aan de Spaanse grondwet houden. Een wijziging daarvan, bijvoorbeeld voor de autonomie van een regio, krijg je pas voor elkaar als tweederde van de gehele Spaanse bevolking in een referendum voor die wetswijziging stemt. Dat is nu niet het geval, dus ik acht de kans groot dat het hof stelt dat het Catalaanse parlement in overtreding is.”

Staatsrechtelijke vervolging

Mocht de Spaanse regering inderdaad gelijk krijgen, dan zijn er mogelijk zware gevolgen voor Catalaanse parlementariërs. Volgens Greven behoort politieke uitsluiting tot de mogelijkheden, en in het ergste geval staatsrechtelijke vervolging:

“Dat zou me niet verbazen, want beide partijen drijven deze zaak op de spits.”

‘Meerderheid van de bevolking is tegen afscheiding’

Krijgt het Catalaanse parlement gelijk, dan ligt de weg open naar onafhankelijkheid. Het Catalaanse parlement wil dat in achttien maanden realiseren. Toch ligt de zaak moeilijker, aldus Greven.

“Hoewel de afscheidingspartij een kleine meerderheid heeft in het Catalaanse parlement, is een meerderheid van de bevolking van de regio tegen onafhankelijkheid. Een referendum, waarover eerst gesproken werd, willen ze nu niet meer houden. Zogezegd omdat het niet nodig is.”

Onderdeel van het Catalaanse afscheidingsproces is de oprichting van een eigen belastingstelsel en eigen systeem van sociale zekerheid. Die moeten, samen met de opstelling van een Catalaanse grondwet, binnen een maand gerealiseerd zijn, zo werd maandag besloten.