Slotervaart verdiende miljoenen met het maken van heroïne

De heroïne werd geproduceerd in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid. De inkomsten zijn al die tijd verzwegen.

Foto: Olivier Middendorp

Het Amsterdamse Slotervaartziekenhuis maakte jarenlang miljoenenwinsten met de productie en distributie van heroïne. Die inkomsten zijn al die tijd verzwegen.

Een dochterbedrijf van het ziekenhuis maakt de heroïne in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). De heroïne is nodig voor drugsverslaafden die het onder begeleiding van hulpverleners krijgen toegediend.

Lees ook: De productie van heroïne bleek lucratief voor het Slotervaartziekenhuis - té lucratief. Onze reconstructie.

De ‘heroïne-bv’ (Di-actetylM BV), jarenlang volledig eigendom van het Slotervaart, maakt meer dan 30 procent winst op zijn omzet. Dat is een hoge winstmarge, bijvoorbeeld hoger dan de percentuele winst die Apple op zijn producten maakt (iPhones, iPads). Van de jaarlijkse drie miljoen die het van het ministerie als vergoeding krijgt is meer dan één miljoen winst. Die winst werd toegevoegd aan het eigen vermogen. Tot 2013 was een kwart van het eigen vermogen van het ziekenhuis verdiend met de productie en verkoop van heroïne.

Op het ministerie vragen ze zich in 2010 af of ze niet te veel voor de heroïne betalen. Ambtenaren schrijven dat de kostprijsontwikkeling “aan de aandacht van het ministerie van VWS is (…) ontsnapt”. Daar wordt vanaf 2013 pas wat aan gedaan. Maar ook na een tariefverlaging van 22 procent maakt de heroïne-bv nog 1 miljoen winst in 2013 en 2014.

Slotervaart verdiende fors aan heroïne-bv:

Ministerie op de hoogte

VWS zegt in een reactie op de hoogte te zijn van de winsten die worden gemaakt. Volgens het ministerie is in 2012 afgesproken dat de winsten worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek. Waarom dit niet gebeurt via subsidies is onduidelijk. CDA-Kamerlid Hanke Bruins Slot noemt het “ronduit bizar” dat er winst wordt gemaakt op iets dat een medische voorziening is.

“Die heroïneverstrekking is een noodzakelijk kwaad, het is onwenselijk dat daar op wordt verdiend.”

Een Kamermeerderheid steunde vanmiddag een verzoek van Bruins Slot om binnenkort een debat te houden over de kwestie.

De heroïne-bv wordt bestuurd door ziekenhuisapotheker Jos Beijnen die jarenlang lid was van de raad van bestuur van het Slotervaartziekenhuis. De productie en distributie van heroïne vindt plaats in een besloten vennootschap die niet in de jaarrekeningen van het Slotervaartziekenhuis wordt genoemd, ondanks de grote financiële belangen. Ook de nevenfunctie van Jos Beijnen als directeur van de bv die heroïne maakt is niet vermeld. Volgens het ziekenhuis en accountant KPMG was dat niet nodig.

Winstuitkeringen zijn verboden voor ziekenhuizen, maar dat werd in het verleden toch gedaan door de heroïne-bv. In 2010 keerde de toenmalige dochter van het Slotervaart winst uit aan een andere bv die voor een belangrijk deel in handen is van Beijnen privé. Hij weigert commentaar.

Het ministerie van Volksgezondheid zegt op de hoogte te zijn van deze winstuitkering en dat hierna “nadere afspraken zijn gemaakt” waardoor dit niet meer mogelijk is. Bruins Slot vraagt zich af of hier niet de wet is overtreden.

“Heeft het departement de winstuitkering gemeld bij de toezichthouder? Dat zal minister Schippers moeten uitleggen.”

Antoni van Leeuwenhoek: 51 procent van de aandelen

De bv die heroïne maakt is inmiddels niet meer volledig in handen van het Slotervaartziekenhuis. Eind 2013 vond een overname plaats van het ziekenhuis door de MC Groep, van zorgondernemers Loek Winter en Willem de Boer, en door het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis, een oncologisch topinstituut. Antoni van Leeuwenhoek houdt sindsdien 51 procent van de aandelen en het Slotervaart de overige 49 procent. De vennootschap maakte vorig jaar wederom 1 miljoen winst.

Het Antoni van Leeuwenhoek erkent dat de productie van heroïne “niet direct iets gemeen” heeft met “ons ziekenhuis”. Volgens een woordvoerder was deze investering onderdeel van de reddingsoperatie van het Slotervaart. Het Slotervaartziekenhuis kwam in 2013 in problemen toen de ziekenhuiseigenaar overleed en bestuursvoorzitter Aysel Erbudak ruzie kreeg met verzekeraar Achmea, met de medische staf, met de commissarissen, met de aandeelhouders en met de ondernemingsraad. Erbudak werd geschorst en ontslagen, waarna ING het krediet aan het ziekenhuis snel afbouwde. Het ziekenhuis miste zakelijke leiding, leed verlies, en werd eind 2013 overgenomen.

Dit artikel is gebaseerd op het boek De kraak van het Slotervaartziekenhuis - en de avonturen van Aysel Erbudak door Jeroen Wester (NRC) en Bas Soetenhorst (Het Parool).