Column

Onzekerheid blijft in Birma na grote verkiezingszege Aung San Suu Kyi

Nuchter en zonder triomfalisme heeft de Birmese oppositieleidster Aung San Suu Kyi gereageerd op de enorme zege die haar Nationale Liga voor Democratie heeft behaald bij de verkiezingen van zondag.

Maar in het land is de opwinding groot. De vastberaden voorvechtster van democratie, die haar leven in dienst heeft gesteld van het verzet tegen de militaire dictatuur, heeft het leger bij de eerste min of meer vrije verkiezingen in 25 jaar verpletterend verslagen. Vooraanstaande figuren uit de strijdkrachten hebben de nederlaag van hun partij toegegeven.

De betekenis daarvan voor het arme Aziatische land is groot. De afgelopen jaren ontwikkelt Birma zich geleidelijk in de richting van een democratie. Een kwart eeuw geleden veegden de militairen een verkiezingsoverwinning van Aung San Suu Kyi nog resoluut van tafel. Als ze zich nu wél neerleggen bij de stem van het volk, is dat een grote stap voorwaarts voor het arme Aziatische land.

Maar tot een echte machtswisseling zal het niet komen. Het leger is niet uitgespeeld, hoe groot de zege van de oppositie ook zal blijken te zijn. Hun macht blijft groot, op militair, economisch én politiek terrein.

De grote vraag is hoe de militairen zullen omgaan met het overduidelijke mandaat dat Aung San Suu Kyi en haar partij van de kiezers hebben gekregen. Daarom is de periode die nu aanbreekt zeker zo spannend als de verkiezingen waren.

De militairen hebben zich ervan verzekerd dat zij hoe dan ook betrokken moeten worden bij de vorming van een nieuwe regering. Dat maakt het verstandig van Aung San Suu Kyi dat ze haar aanhang maandag opriep de verliezers van de verkiezingen niet te provoceren. Ze zal de komende maanden zaken moeten doen met de militairen. Die hebben de Grondwet geschreven, die niet alleen bepaalt dat een kwart van de parlementszetels voor hen gereserveerd is, maar ook drie belangrijke ministersposten, waaronder die van Defensie.

Dat Birma een onzekere periode tegemoet gaat, komt ook omdat de Grondwet bepaalt dat Aung San Suu Kyi, als moeder van kinderen met een buitenlands paspoort, geen president mag worden. Zelf zegt ze dat dat geen probleem is en dat zij boven een president kan staan die wél benoemd kan worden. Maar hoe ondemocratisch de huidige Grondwet ook tot stand is gekomen, het is de vraag of ze daar zo luchtig over kan doen.

Birma bevindt zich in een tussenfase, tussen dictatuur en democratie. Dat is hoopgevend en hachelijk tegelijk.