Na 43 jaar isoleercel vrijlaten? Nee, toch maar niet

Na bijna een halve eeuw in de isoleercel wil Louisiana laatste van ‘Angola 3’ niet laten gaan.

Het was groot nieuws toen een rechter in juni oordeelde dat Albert Woodfox onmiddellijk vrij moest komen. Sinds zijn 25ste had Woodfox in een isoleercel in de Amerikaanse staat Louisiana gezeten, voor de moord op een bewaarder in 1972 – 43 jaar, 23 uur per etmaal in een cel van drie bij twee meter.

Twee keer was Woodfox veroordeeld, twee keer was het vonnis verworpen omdat de processen niet eerlijk waren verlopen. Nu oordeelde de rechter dat de kans klein was dat de staat Louisiana hem een derde keer wél eerlijk kon berechten. En dan die recordstraf nog; nee, Woodfox moest meteen worden vrijgelaten.

Maar Albert Woodfox komt niet vrij. Twee van de drie rechters van het regionale Hof van Beroep waaronder Louisiana valt, oordeelden maandag dat er een derde proces moet komen. Dat bij de twee eerdere processen bewijs gemanipuleerd was en een bevooroordeelde jury vonniste, is volgens de rechters geen reden niet aan een derde te beginnen. Ook het feit dat de meeste getuigen dood zijn, achten zij geen bezwaar.

Albert Woodfox is de laatste van de ‘Angola 3’, jonge zwarte mannen die onder invloed van de Black Pantherbeweging eind jaren 60 in opstand kwamen tegen de slechte omstandigheden en de grove discriminatie in de beruchte ‘Angola Prison’ in Louisiana. Bij een opstand in 1972 wordt de bewaker, de 23-jarige Brent Miller, neergestoken.

Woodfox wordt met Herman Wallace en Robert King aangeklaagd voor moord, maar de omstandigheden zijn onduidelijk en DNA-bewijs raakt zoek. Ook blijkt dat een medegevangene belastende verklaringen heeft afgelegd in ruil voor televisie in zijn cel. Volgens de drie is hun verbondenheid met de Black Panthers de ware reden geweest van de aanklachten tegen hen. Woodfox heeft altijd ontkend zelfs maar in de buurt van de bewaker geweest te zijn.

De drie worden al snel de treurige recordhouders van eenzame opsluiting, een praktijk die intussen algemeen als onmenselijk wordt beschouwd maar in de VS nog altijd zeer gangbaar is. De ‘Angola 3’ worden zo een cause célèbre van mensenrechtenorganisaties die ageren tegen de corruptie en discriminatie in het Amerikaanse strafrecht.

King komt in 2001 vrij, na 29 jaar isoleercel, en ijvert sindsdien voor de vrijlating van Wallace en Woodfox. Vanaf 2006 zet ook de weduwe van de vermoorde bewaker, Teenie Rogers, zich voor hen in. Bij Wallace lukt dat. Hij komt op 1 oktober 2013 vrij op humanitaire gronden; hij lijdt aan kanker en overlijdt drie dagen later.

Maar de staat Louisiana laat Albert Woodfox niet gaan. Aanklagers tekenden in juni meteen beroep aan tegen de onmiddellijke vrijlating: ze vonden dat Woodfox in zijn cel de uitspraak in het hoger beroep moest afwachten dat zij zouden aanspannen, en ze kregen gelijk. Nu heeft Louisiana ook dat hoger beroep gewonnen.

Albert Woodfox is 68. Hij lijdt aan nierfalen en hepatitis C. Zijn advocaat, George Kendall, liet aan The New York Times weten dat hij en zijn cliënt „bijzonder teleurgesteld” waren over de uitspraak van het hof.

Wanneer het derde proces plaatsvindt, is nog niet bekend.