Ministerie Justitie kampt tóch met zeven plagen

Exterieur van het ministerie van Veiligheid en Justitie. Foto ANP / Martijn Beekman

De nieuwe hoogste ambtenaar op het ministerie van Veiligheid en Justitie Siebe Riedstra heeft een keur aan problemen aangetroffen op het departement waar hij kort voor de zomer aantrad. In een nieuwsbericht dat maandag werd gepubliceerd op het interne Rijksportaal maakt de secretaris-generaal, die overkwam van het departement van Infrastructuur en Milieu, duidelijk dat hij een naar binnen gekeerde en angstige organisatie aantrof.

„Het beeld dat naar voren komt, is niet positief,” aldus Riedstra in het bericht. „De woorden ‘eilandjes’ en ‘verkokering’ worden veelvuldig gebruikt.” Ook valt het hem op dat zijn ambtenaren elkaar te weinig tegenspreken, en vaak meer bezig zijn met de belangen van hun eigen afdeling dan met die van het grootste departement van Nederland.

Problemen

Riedstra is aan zijn baan begonnen op een moment dat het ministerie met grote problemen kampt. De reorganisatie van de Nationale Politie liep vast, waardoor de korpschef opstapte, politie en justitie worden opgeschrikt door de ene na de andere affaire, het ministerie kampt structureel met een tekort aan geld.

Lees ook: Ministerie van wensdenken, over het kostbare ICT-systeem dat automatisch fraude zou opsporen. Het werd een kostbaar fiasco, doorgedrukt door de top van Justitie.

NRC onthulde onder meer dat er bij de landelijke eenheid van de Nationale Politie jarenlang een agent werkte die inlichtingen aan criminelen verschafte en dat de voorganger van Riedstra, Pieter Cloo zichzelf door Veiligheid en Justitie een consultantsfee had laten betalen terwijl hij al de hoogste ambtenaar van het ministerie was.

De nieuwe minister Ard van der Steur informeerde de Tweede Kamer onvolledig over een geënsceneerde foto van Volkert van der G. Zijn voorganger Ivo Opstelten was net opgestapt omdat hij de Kamer verkeerd had geïnformeerd over een financiële regeling met crimineel Cees H.

Lees ook: Topambtenaar had banden met omstreden consultants, over hoe Justitie samenwerkte met ICT’ers die onderzocht werden, en Intiem met de klant, over de “kennisuitwisseling” tussen Veiligheid en Justitie en ICT-bedrijven.

‘Van plagen naar parels’

Secretaris-generaal Riedstra wil de problemen te lijf gaan door „van zeven plagen naar zeven parels te gaan”, aldus het bericht. Zijn doel is dat „over vier jaar de blik van de buitenwereld op onze organisatie totaal veranderd zal zijn” vertelt Riedstra. „Mensen zullen VenJ zien als een ministerie dat de problemen geïntegreerd aanpakt.” Hij gaat dit onder meer doen door de 150 ambtenaren die hem verbetervoorstellen hebben gemaild persoonlijk te ontmoeten.

NRC schreef begin juli op basis van gesprekken en interne documenten uitgebreid over „de zeven plagen” van het ministerie – een publicatie waar het Rijksportaal naar verwijst. Dat is opmerkelijk: in een uitgebreid antwoord op Kamervragen over dit artikel schreef minister Van der Steur in september dat het artikel „een onjuist beeld” gaf en dat het ministerie juist „goed bestuurbaar” was.

NRC beschreef in juli met welke problemen het ministerie van Justitie kampt:

  • Imago voor alles
  • Overal vijanden zien
  • Een niet te controleren monster
  • Waan van de dag
  • Slang zonder kop
  • Obsessie met daadkracht
  • De-juridisering van de ambtelijke top

In een eerdere versie van dit artikel stond: ‘NRC onthulde onder meer dat er bij de Rijksrecherche jarenlang een mol van de onderwereld had gewerkt.’ Dat is onjuist. De agent die inlichtingen aan criminele verschafte, werkte jarenlang bij de landelijke eenheid van de Nationale Politie. De Rijksrecherche onderzoekt de zaak.