Dwalend over de Balkan op zoek naar een stukje touw

Er ligt een lijk in de put, een koe op de weg en het wegsleeptouw is op. Voor de hulpverleners van het fictieve Aid Across Borders, in het gefictionaliseerde ‘1995’ van het ‘ergens op de Balkan’ waar A Perfect Day zich afspeelt, is het echter gewoon een dag uit vele. Wij snappen zo ook wel dat we ons in het staartje van de oorlog in het voormalige Joegoslavië bevinden, al mag dat nergens zo heten.

A Perfect Day doet erg z’n best om vooral niet te politiek te zijn. Een klein vraagje aan de regisseur is echter wel op z’n plaats: waarom juist nu, vandaag de dag in die context een satire op de internationale hulpverlening gesitueerd? Omdat er een boek voorhanden was (van voormalig Arts zonder Grenzen Paula Farias)? Of om het Borat-gevoel van de Balkan? Is A Perfect Day eigenlijk een heimelijke parodie op de films van Emir Kusturica, waarin er altijd wel ergens een lijk in een put en een koe op een weg ligt, en het touw sowieso altijd op is?

Eigen satire

Er schuilt iets wankels in de film, al zou je kunnen zeggen dat die dubbelheid natuurlijk eigen aan satire is. A Perfect Day volgt een groepje hulpverleners onder aanvoering van Benicio del Toro gedurende het etmaal dat ze dat lijk uit die put moeten zien te krijgen, voordat het water besmet raakt. Dat zou sommige partijen niet slecht uitkomen, want waterhandel is big business ten tijde van oorlog. Corruptie en bureaucratie worden niet alleen in de plot aangeklaagd. De camera kiest onverwachte hoeken om te registreren hoe de mannen en vrouwen in hun mierenjeepjes heen en weer rijden om touw te scoren.

A Perfect Day haakt duidelijk aan bij klassieke voorbeelden als M*A*S*H, Catch-22 en het Bosnische No Man’s Land, maar onderscheidt zich ook met aan Tarantino herinnerende shots vanuit het perspectief van het lijk in de put, en een geweldige soundtrack waarop Marilyn Manson Sweet Dreams (Are Made of This) zingt en Marlene Dietrich Where Have All the Flowers Gone.