Dagtaak: online orde houden

Nee, geld levert het niet op. Toch besteden beheerders van populaire groepen op Facebook uren aan hun pagina. Wat drijft hen?

Foto NRC Fotodienst

Van gratis konijnenhokken in de regio Maastricht tot interviewkandidaten over gordijnen: het is tegenwoordig allemaal te vinden op Facebook. Het barst van de vraag- en aanbodgroepen op het sociale netwerk, en ze zijn ook nog eens tomeloos populair. Achter de schermen is een klein leger beheerders actief om alles in goede banen te leiden. Dat werk levert de vrijwilligers veel voldoening op, en af en toe flinke kopzorgen. nrc.next sprak met drie beheerders om te achterhalen wat hen drijft.

Amsterdam yard sale

Met 27.130 leden, strenge regels, zestien moderatoren, zes helpdeskmedewerkers (die binnen een uur reageren op vragen en klachten) een spin-off (‘Fuck Amsterdam Yard Sale, Join Mokum Sale’) én een ledenstop is Amsterdam Yard Sale een absolute klapper. De groep, ‘een sociale koop- en verkoopgroep voor tweedehands huis-, tuin- en zoldermeuk voor mensen in Amsterdam’, is het kind van Matrija Scharff (41), geboren en getogen in Amsterdam.

Scharff is hardcore online koopster, maar ergerde zich enorm aan het bieden op Marktplaats. In 2012 begon zij in een opwelling de groep Amsterdam Yard Sale op Facebook. Hierbij is de eerste koper ook écht de koper, ongeacht of er nog een hoger bod komt. Sindsdien houdt Scharff in de gaten of elke aanbieding zich wel aan de regels houdt, beantwoordt ze vragen en bemiddelt ze als transacties verkeerd aflopen – bijvoorbeeld wanneer een koper niet komt opdagen of het gekochte item niet blijkt te werken.

Het liefst zou ze hier haar werk van maken. „Ik heb tien miljoen baantjes gehad, maar het beheren van deze groep is het enige wat ik écht leuk vind.” Bij gebrek aan een verdienmodel zit haar winst in andere zaken, zoals een groot netwerk. „Veel mensen kennen me via Amsterdam Yard Sale. De groep wordt ook wel ‘De Amsterdamse Marktplaats’ genoemd.”

Die status vereist wel de nodige inzet, geeft Scharff toe. Ze kan zo tien uur per dag besteden aan de groep, zeker nu ze even geen werk heeft. „Maar meestal ben ik er zo’n twee à drie uur per dag actief mee bezig.”

Niet iedereen is daar blij mee. Vrienden vinden het bijvoorbeeld heel irritant dat ze constant op haar telefoon kijkt naar wat er in de groep gebeurt terwijl ze koffie met hen drinkt, vertelt Scharff. „Ook mijn ouders worden er helemaal gek van als ik bij ze eet. En als mijn dochter even naar de wc gaat, zegt ze: ‘Niet stiekem op je telefoon kijken terwijl ik weg ben, hè!’”

Ondanks die irritaties denkt Scharff nog lang niet aan stoppen. „De groep is door mij bedacht en gemaakt. Het is echt mijn baby.”

Gratis afhaalen

„Konijne hokken twee stuks gratis ophalen in Maastricht.” „Ben op zoek naar een nintendo 64 8 bit spelconzole !!! Sittard !!!” Zomaar twee advertenties van het ruim 32.000 leden tellende ‘Gratis afhaalen alles gratis spullen moogen weg’, een groep waar geen hipster of pretentie te vinden is. „Wij zijn een groep waar je alles GRATIS kan weggeven OF eventueel zoeken, maar hou het redelijk”, schrijven de beheerders van de groep die vooral in Zuid-Nederland en Vlaanderen actief is.

‘Alles gratis afhaalen’ is een initiatief van de 51-jarige Yvonne Barony uit Axel. Ze werkte vijftien jaar als ambtenaar, maar werd na twee hartinfarcten 100 procent afgekeurd. Sinds vier jaar zit Barony op Facebook, waar ze inmiddels zestien groepen beheert. Voor de weduwe is dat wat kleren kopen voor anderen is: een hobby. „Ik ben soms alleen wel een beetje fanatiek. Iets wat ik niet in mijn groep wil hebben, zoals reclame of spullen die niet gratis zijn, blijft nooit lang staan.”

Hoeveel tijd dat haar kost? „Oei”, verzucht Barony. „Mijn kleinkinderen hebben absolute prioriteit, maar als ik niet hoef op te passen, dan ben ik er minstens acht uur per dag mee bezig. Als ik ’s ochtends wakker word, maak ik altijd eerst een rondje door al mijn groepen. De laptop staat heel de dag open.” Vooral ’s avonds is ze heel actief, zegt Barony lachend. „Soms tot diep in de nacht. Ik wil dan toch nog even mijn groepen schoonmaken en foute advertenties verwijderen.”

Haar beloning voor al dat werk? Dat zijn volgens Barony „die heel kleine dingen”, zoals mensen die achteraf reageren dat ze er helemaal blij mee zijn. Dat er nóg grotere varianten van deze weggeef- en ophaalnetwerken zijn, deert de beheerster niet. „Er zijn groepen met 75.000 deelnemers, maar die vertrouw ik niet. Je kunt voor een paar tientjes leden kopen. Hackers gebruikers daarvoor een speciaal hackprogramma. Ik speel het liever eerlijk.”

Roept u Maar

‘Roept u Maar’ is een groep op Facebook waar journalisten en interviewkandidaten elkaar vinden voor meer en minder voorkomende situaties. Want waar de ene schrijver op zoek is naar mensen met ‘toffe gordijnen of andere manieren om de kou buiten en de sfeer binnen te houden’, speurt de ander naar mensen die vanaf de geboorte blind zijn om te horen hoe zij beelden beschrijven.

De groep is in 2012 opgericht door Annemarie Moerman, een 37-jarige freelance journalist uit Amsterdam. „Ik zag veel collega’s constant oproepen plaatsen op Facebook en Twitter voor interviewkandidaten. Je blijft dan snel in je eigen vriendengroep. Om hen te helpen, ben ik Roept u Maar begonnen.” Dat daar vraag naar is, blijkt wel uit de explosieve groei: in drie jaar tijd steeg het aantal leden tot bijna negenduizend.

Om de kwaliteit van ‘RuM’ te garanderen, wordt elk nieuw lid en elke oproep gescreend. Dat deed Moerman tot dit jaar alleen. „Maar de groep werd steeds groter. Elke dag was er die druk, ook als ik op vakantie was. Het werd echt heel veel, zeker om naast mijn werk te doen. En ik word er ook niet voor betaald.” Gelukkig heeft zij sinds enkele maanden drie collega-moderatoren. Via een vast rooster neemt ieder een week voor haar rekening, zodat de anderen even rust hebben. Gemiddeld besteden zij daar een half uur per dag aan.

Ook Moerman omschrijft de groep als ‘haar kindje’. Toch blijft het lang stil als ze moet vertellen wat het haar oplevert. „Ik haal er zelf geen werk uit en maak er ook amper zelf gebruik van. Sommige journalisten verdienen echt aan deze groep, omdat ze zo makkelijk kandidaten kunnen vinden. Het is vooral de voldoening dat mijn idee echt werkt.” Dan, na nog een stilte: „Het klinkt misschien treurig, maar het geeft me een goed gevoel dat door deze groep journalisten en interviewkandidaten elkaar vinden.”