Wie wordt de Google van de kunstmatige intelligentie?

Kunstmatige intelligentie (KI) staat vol in de aandacht van technologiebedrijven. Een investering van Toyota zet de boel extra op scherp.

Demonstratieruimte in New York van Watson, IBM’s dienst op het gebied van kunstmatige intelligentie. IBM is een voorloper in de technologie.

Als de grootste autofabrikant ter wereld ergens 1 miljard dollar (880 miljoen euro) in investeert, is dat sowieso interessant nieuws. Maar als het gaat over kunstmatige intelligentie, krijgt het nog eens extra gewicht. De technologiesector staat op scherp na een aankondiging van het Japanse Toyota (jaaromzet 230 miljard euro, 330.000 medewerkers) dat het een nieuwe divisie opzet voor het ontwikkelen van kunstmatige intelligentie. De komende vijf jaar steekt het daar jaarlijks zo’n 200 miljoen dollar in.

Toyota gaat ook samenwerken met MIT, een lab dat met meer autofabrikanten samenwerkt:

De mega-investering is een teken dat de strijd verhevigt om een dominante positie in de opkomende technologie. Het afgelopen jaar hebben vrijwel alle grote technologie- en autobedrijven forse investeringen aangekondigd. Uber, Apple, Samsung, Baidu, IBM, BMW, Facebook, Volvo, Alphabet: de lijst is lang. Allemaal hebben ze de laatste maanden nieuwe initiatieven bekendgemaakt, van vaak honderden miljoenen euro’s. Kunstmatige intelligentie (KI) is de verzamelnaam voor allerlei soorten zelflerende software: systemen die uit zichzelf slimmer worden.

Veel technologiebedrijven willen een zogeheten ‘platform’ ontwikkelen voor de technologie. Op zo’n platform stellen bedrijven hun KI-technologie ter beschikking van appbouwers die er eigen toepassingen kunnen verzinnen en verkopen. Het ultieme doel van veel bedrijven is een universele appwinkel voor KI, een beetje zoals op smartphones.

Net zoals bij Apple’s App Store of Google’s appwinkel Play, ligt het voor de hand dat het bedrijf dat het meest aantrekkelijke platform beheert, daar enorm aan kan verdienen: bijvoorbeeld door een percentage te vragen voor elke KI-app die erop wordt verkocht. Op smartphones zijn Apple en Google de laatste jaren uitgegroeid tot onbetwiste winnaars. Wie de Google of Apple van KI wordt ligt nog open.

Googles KI-project Deepmind: 

Vooral IBM gooit de laatste tijd hoge ogen met zijn KI-dienst Watson, die al op diverse manieren wordt gebruikt in de medische wereld: bijvoorbeeld met behulp van grote hoeveelheden gegevens over patiënten en medische onderzoeken kankerbehandelingen beter te maken. Facebook lijkt meer in te zetten op toepassingen voor games. Toyota werkt vooral (maar niet uitsluitend) aan KI voor zelfrijdende auto’s. Google en Apple gebruiken KI voor de digitale assistenten Siri en Google Now die uit zichzelf antwoorden bedenken op vragen, soms al voordat gebruikers die vragen hebben gesteld.

Ook allerlei kleinere bedrijven zetten in op kunstmatige intelligentie. Volgens onderzoeksbureau CB Insights verdrievoudigden de wereldwijde investeringen in KI-startups vorig jaar: in 2014 ging er ruim 300 miljoen euro naar startende ondernemingen op dit gebied. De verwachting is dat die stijging doorzet, al is het totaal lastig bij te houden omdat kunstmatige intelligentie inmiddels zit in veel verschillende producten.

Technische problemen

In de medische wereld, de advocatuur, de accountancy en de journalistiek zijn verschillende startups die diensten aanbieden met kunstmatige intelligentie. Zo zijn er bedrijfjes die geautomatiseerd analistenrapporten schrijven over beursfondsen, of financieel-journalistieke nieuwsberichten. Die toepassingen zijn erg jong en hebben nog veel technische problemen. Maar het gaat snel.

De groeiende investeringen zorgen ook voor een opleving van het debat over het effect op banen. In die discussie zijn twee duidelijke kampen: één dat denkt dat er veel nieuwe banen gecreëerd zullen worden door de technologische mogelijkheden, en één kamp dat denkt dat de snelle ontwikkeling van KI zal leiden tot grotere werkloosheid, omdat computers sneller menselijke arbeid overnemen dan er banen bijkomen.

Het pessimistische kamp kreeg er eind vorige week weer munitie bij dankzij een studie van zakenbank Bank of America Merrill Lynch. Die voorspelde dat de wereldmarkt voor kunstmatige intelligentie de komende vijf jaar groeit tot ruim 65 miljard euro per jaar: bijna drie keer zoveel als nu. Die groei gaat er volgens de onderzoekers voor zorgen dat binnen twintig jaar ongeveer eenderde van alle banen gaat verdwijnen – of op zijn minst ingrijpend verandert.