Senaat verwerpt opheffing immuniteit overheden

Strafrechtelijke vervolging van de overheid zou de politieke controle in de weg staan.

De 35 nieuwe leden van de senaat bij hun beëdiging in juni. De Eerste Kamer stemt vaker initiatiefwetten van Tweede Kamerleden af. Foto ANP / Martijn Beekman

De strafrechtelijke immuniteit van overheden wordt toch niet opgeheven. De Eerste Kamer heeft vanmiddag met één stem verschil een initiatiefwet verworpen van de Tweede Kamerleden Jeroen Recourt (PvdA), Peter Oskam (CDA) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie).

In de Tweede Kamer stemden alleen VVD en D66 tegen. In de senaat waren ook CDA, SGP en de Onafhankelijke Senaatsfractie (OSF) tegen. De senaatsfractie van het CDA steunde haar partijgenoot Oskam niet, vanwege principiële bezwaren. Strafrechtelijke vervolging van de overheid zou de politieke controle in de weg staan. De ChristenUnie had ook bedenkingen, maar gaf het voorstel “het voordeel van de twijfel”.

De wet moest regelen dat het OM de overheid op een vergelijkbare manier zou kunnen vervolgen als bedrijven. Een gemeente die bijvoorbeeld verantwoordelijk is voor een ramp met grote gevolgen, kan dan voor de rechter gedaagd worden.

Tegenstanders benadrukken dat de overheid al politieke verantwoording aflegt. Ze vrezen dat de rol van de politiek verdrongen wordt als er ook strafrechtelijke vervolging plaatsvindt. Dan zou een minister bijvoorbeeld opstappen vanwege een strafrechtelijk onderzoek, nog voordat de Tweede Kamer hierover gedebatteerd heeft. Ook minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie, VVD) was niet enthousiast over het voorstel.

Senaat stemt vaker initiatiefwetten af

Initiatiefwetten van Tweede Kamerleden stranden relatief vaak in de senaat. Senatoren, die zelf geen recht van initiatief hebben, zijn zowel kritisch op de inhoud en de techniek van dergelijke wetten. Initiatiefwetten zijn sterk politiek gemotiveerd en zouden vaker ‘rammelen’ dan wetten die op ministeries worden geschreven. Ze kunnen regelmatig de toets van de senaat op uitvoerbaarheid en doelmatigheid niet doorstaan.