Foto Syrische peuter had kort effect op kranten

Uit onderzoek blijkt dat Westerse kranten kortstondig sympathieker schreven na de foto van de verdronken Aylan.

Westerse kranten zijn sympathieker gaan schrijven over vluchtelingen nadat in september beelden van het driejarige Syrische jongetje dat verdronk voor een Grieks eiland de wereld overgingen. Binnen een week echter hadden de kranten hun oude standpunten weer ingenomen. En eind september was de houding tegenover migranten een stuk negatiever geworden dan in het begin van de maand.

Dat stelt de European Journalism Observatory (EJO), een initiatief van elf Europese en Amerikaanse mediaonderzoeksinstellingen. EJO onderzocht kranten in Tsjechië, Duitsland, Italië, Letland, Polen, Portugal, het Verenigd Koninkrijk en Oekraïne. De onderzoekers bekeken drie kranten in elk land – een progressieve, een conservatieve en een populaire krant.

Ze analyseerden de berichtgeving over drie sleutelgebeurtenissen in september: de foto van het jongetje (2 september), het besluit van Duitsland om zijn grenzen weer te gaan controleren (13 september) en het EU-akkoord over de gezamenlijke aanpak van het vluchtelingenprobleem (23 september).

Op de kranten in Oost-Europa en de Baltische staten heeft de foto van de driejarige Aylan Kurdi geen effect gehad. Die bleven „negatief, emotieloos en anti-Europees” schrijven over migranten, aldus de EJO. Eén krant in Letland schreef dat kinderen „vaak worden gebruikt als krachtig propagandamiddel”.

Alle onderzochte titels in West-Europa plaatsten de foto van de gestorven Aylan Kurdi, behalve de Frankfurter Allgemeine Zeitung (conservatief). In Duitsland, Italië en Portugal volgden begin september drie keer meer positieve verhalen over migranten. De Duitse krant Bild verbaasde de onderzoekers. De krant nam altijd een kritische houding in ten opzichte van asielzoekers, zelfs vooroordeelbevestigend, aldus EJO. Nu schrijft Bild menslievender.

De Duitse grensbewaking en het EU-akkoord werden volgens de EJO weer vooral beschrijven vanuit (zeer verschillend) nationaal perspectief.