Column

Een dreigend fiasco onbesproken laten

Daar keek ik van op: je blijkt volop Nederlandse bedrijven te hebben die nog zakendoen met Syrië. Vluchtelingen weten niet hoe snel ze de hel van dat land moeten verlaten. En hier heb je ondernemingen waar ze gesprekjes voeren in de trant van: „Zeg Rinus, staan die spullen voor Damascus klaar?”

Volgens cijfers van het CBS verkochten Nederlandse ondernemers vorig jaar voor ruim 45 miljoen euro aan Syrië. Een groeimarkt is het niet. De eerste zeven maanden van dit jaar kwam de export op een kleine 20 miljoen. Veel voeding en ‘levende dieren’. Ook: machines, ‘vervoermaterieel’, ‘chemische producten’.

Je kunt zeggen: op het geheel van onze betalingsbalans is het niets. Maar fascinerend blijft het: omzet maken in een van de gruwelijkste burgeroorlogen van onze tijd.

M isschien, bedacht ik, weten we dit amper omdat wij zo voortreffelijk met onszelf bezig kunnen zijn. Zo bombarderen Hollandse F-16’s al een jaar Irak, in een westerse coalitie tegen IS. In Den Haag hoor je er nóóit iemand over. Over de Fyra of de vluchtelingen raken ze niet uitgepraat. Maar bommen op IS? Gaap. Soms laait even op of Nederland ook boven Syrië moet bombarderen: de VVD zegt ja, de PvdA nee. Patstelling. Vorige week stuurde het kabinet een brief. Vijftien kantjes geheimtaal: als je ze uit hebt, weet je niets over de militaire voortgang.

Nee, dan de VS. Daar wordt hevig gediscussieerd. Zo zag ik dit weekeinde in The National Interest, vooraanstaand blad voor realisten in de buitenlandpolitiek (Kissinger is erevoorzitter), een vlammend stuk van luitenant-kolonel b.d. Daniel L. Davis. Hij is niet zomaar iemand: in 2012 onthulde hij dat het Pentagon moedwillig te positief was over de oorlog in Afghanistan.

Zijn oordeel over de bombardementen: „Een spectaculaire mislukking.” Ik belde hem even (hier heeft elke soldaat 1ste klasse een woordvoerder, daar neemt zo’n man zelf op), en hij vatte de operatie zo samen: „5.500 luchtaanvallen, 15.000 doden, nauwelijks succes.” De strategie moet totaal anders, zei hij, want „deze aanpak stimuleert alleen de rekrutering van IS-strijders”. Ergo: „We bereiken het omgekeerde van wat we beogen.”

Nu is Daniel L. Davis niet de enige stem in het Amerikaanse debat. Maar als The National Interest zo’n stuk afdrukt, weet je: serieuze zaak. Dus het is knap dat wij onze bijdrage aan dit vermoedelijke fiasco al een jaar onbesproken weten te laten. En intussen gewoon zaken blijven doen.