Dit keer mag De Dame het feestje wel vieren

De eerste uitslagen wijzen er op dat de partij van Aung San Suu Kyi de verkiezingen in Birma gewonnen heeft.

Aung San Suu Kyi

De vorige keer dat Aung San Suu Kyi met een monsteruitslag de Birmese verkiezingen won, zat ze eenzaam thuis opgesloten. Nu, 25 jaar later, kan ze de overwinning wel vieren met duizenden aanhangers. In de loop van de Birmese ochtend betrad Aung San Suu Kyi het geïmproviseerde podium voor het partijkantoor van haar Nationale Liga voor Democratie en sprak de menigte toe. „Ik vraag aan iedereen die niet gewonnen heeft de uitslag te respecteren. Het is net zo belangrijk om de kandidaten die niet gewonnen hebben niet te provoceren.” Haar opgetogen uitstraling en de reactie van het publiek waren duidelijk: Aung San Suu Kyi heeft groots gewonnen van de militairen die sinds 1962 het land regeren.

Een paar uur later gaf de Unie voor Solidariteit en Ontwikkelingspartij (USDP), een proxy van het leger, het verlies toe. Een herhaling van 1990, toen de NLD met 80 procent van de stemmen won maar de junta de uitslag schrapte, lijkt zich niet voor te doen.

Hoe groot de overwinning van de NLD is, moet nog blijken. Van de eerste 36 kiesdistricten (Hogerhuis, Lagerhuis, lokaal parlement) waar de uitslag van bekend werd gemaakt door de Kiescommissie won de NLD 35 keer.

Maar wie wordt president?

Als Aung San Suu Kyi minstens tweederde van de beschikbare parlementszetels behaalt, kan de NLD in februari de nieuwe president van Birma leveren. Het blok van militairen dat in het parlement zit, wettelijk vastgesteld op 25 procent van de zetels, kan een benoeming dan niet blokkeren. Wie Aung San Suu Kyi, die het zelf niet mag worden omdat haar zoons de Britse nationaliteit hebben, naar voren schuift is nog de vraag. NLD-directielid U Tin Oo wordt genoemd, aangezien hij militaire ervaring heeft maar ook nauw is met Aung San Suu Kyi. Zijn leeftijd, 88 jaar oud, werkt niet in zijn voordeel. Ook Shwe Mann zou kans maken. Hij komt van de USDP, maar werd in augustus door het leger afgezet omdat hij als partijvoorzitter een te onafhankelijke koers zou varen.

Hoe de zege van Aung San Suu Kyi tot stand kwam, vertelt de 28-jarige Aung Gyi. Afgelopen weekend zei hij in deze krant weinig op te hebben met de NLD. Het was president Thein Sein, in de junta een hoge generaal, die stappen richting democratie zette zodat het land iets meer welvaart genoot. Aung Gyi: „En toen stond ik zondag drie uur in de rij om te stemmen. Iedereen in de rij ging Aung San Suu Kyi stemmen. Toen dacht ik: het zou mooi zijn als zij wint. Ik heb op de Dame gestemd.”