België vreest rellen na bendefilm Black

Still uit de film Black

„Een rauwe Romeo en Julia-variant in de Brusselse urban jungle.” „Bikkelhard.” „Bruut drama.” Zomaar een greep uit de lovende recensies van de film Black van de Belgische regisseurs Adil El Arbi en Bilall Fallah. Black vertelt een liefdesverhaal tegen de achtergrond van de strijd tussen twee Brusselse stadsbendes – de Black Bronx uit de Congolese wijk Matonge versus de Marokkaanse bende 1080 uit Molenbeek.

De film gaat vandaag in roulatie, maar niet overal: sommige bioscopen in Brussel, Verviers en Charleroi weren de film omdat ze vrezen dat de bendeoorlog op het witte doek na vertoning op straat wordt voortgezet. Black toont kennelijk een „ongemakkelijk waarheid”, aldus De Morgen. De krant interviewde de Brusselse politieman Maurice Nlandu wiens ervaringen de basis vormen van het filmscenario. Nlandu noemt de film extreem gewelddadig, „maar ik heb de regisseurs niet kunnen betrappen op iets dat nooit in het echt is gebeurd. De bende is voor veel jongeren de enige structuur die ze hebben.”

Vorig jaar signaleerde het Belgische ministerie van Binnenlandse Zaken 36 actieve stadsbendes, met in totaal 652 actieve leden. Tussen 2003 en 2013 werden door bendeleden 16 moorden gepleegd en werden 72 pogingen tot moord geregistreerd. De activiteit van bendes stijgt, concludeerde het ministerie in 2014.

Dat de film zulke heftige reacties oproept, toont „de trefzekerheid” aan, volgens Black-producent Frank Van Passel die de angst van bioscoopuitbaters betreurt. Regisseur Fallah toonde zich in de Vlaamse media minder diplomatiek:

„Waarom bang zijn? Fuck die politieke correctheid.”

„Als er echte problemen zijn, moet je niet aan zelfcensuur doen”, vindt Assita Kanko, raadslid in de Brusselse gemeente waar de zwarte wijk Matonge ligt. In dagblad De Standaard beklaagt ze zich over het wegkijken door de politiek: „Niemand wil over de problemen praten.”

Na alle controverse vooraf wordt woensdag – een vrije dag in België vanwege Wapenstilstand – veel publiek verwacht. In megabiocoop Kinepolis in Brussel hebben ze voorzorgsmaatregelen genomen. De kijkers krijgen eerst een kort filmpje te zien waarin de makers de zaal toespreken. Hun boodschap is bondig:

„Wat jullie te zien krijgen, is een film. Ga rustig zitten en geniet ervan.”