Op de publieke omroep heeft Piet roetvegen, bij de commerciëlen is hij naturel – of zwart

Peter Faber als zwarte sint

Hoe zullen de pieten er dit jaar uitzien op televisie? Vanavond begint het Sinterklaasjournaal weer. Sinds Zwarte Piet onder vuur ligt als mogelijk racistische uiting, houden ook grote mensen dat beeldbepalende kinderprogramma scherp in de gaten. Wat zal de publieke omroep NPO dit jaar met de kleur van piet doen? En wat doen de concurrenten?

Traditiegetrouw doet de publieke omroep vooraf geen mededelingen over de inhoud, maar Suzanne Kunzeler, hoofd jeugd van de NPO, geeft een hint: „Het draait dit keer weer helemaal om de kinderen, maar er zitten wel duidelijke verwijzingen in naar het maatschappelijk debat.”

Vorig jaar zorgde het Sinterklaasjournaal voor ophef door witte pieten te tonen, die geleidelijk zwart werden als ze door de schoorsteen gingen. De boodschap: een piet is niet zwart geboren, piet zijn is een functie, waar je zwart van wordt. De gezaghebbende Opa Piet verklaarde: „Het belangrijkste is dat jij door die schoorsteen kunt. De kleur van een piet, dat is maar bijzaak.” Op pakjesavond reed Opa Piet uit naast Sinterklaas, als zwarte hulpsint.

Twee op de tien getoonde pieten waren vorig jaar in het Sinterklaasjournaal ‘roetpieten’ (met zwarte vegen). De andere acht waren helemaal zwart. Kunzeler onthult over de komende serie: „De roetpietenlijn wordt doorgetrokken.”

De commerciële omroep Nickelodeon lijkt dit jaar de publieke omroep te overtroeven door louter ongeschminkte pieten te tonen. Ze zullen vanaf vanavond optreden in de serie Op weg naar pakjesavond – Sint vermist!. Het is een zorgvuldig samengesteld etnisch divers gezelschap, dus er zitten witte, getinte én zwarte pieten tussen, maar altijd met hun eigen huidskleur.

Aardig is dat Peter Faber, die vorig jaar bij de NTR voor zwarte sint speelde, nu bij de concurrentie Sinterklaas speelt, met zijn eigen roze wangen. Paul Römer, NTR-directeur, neemt het luchtig op: „Hij is vrij om te gaan waar hij wil. De slavernij is afgeschaft.”

Kunzeler van de NPO is niet onder de indruk van de ongeschminkte concurrentie: „Dit is gewoon opgelegd vanuit Amerika.” Nickelodeon is van een Amerikaans bedrijf. „Bovendien haalt het de magie van het feest weg. Je moet er wel voor zorgen dat de buurman ook nog piet kan zijn.”

RTL8 houdt in De Club van Sinterklaas en de Speelgoeddief vast aan de klassieke zwarte piet. De serie begon vorige week. De commerciële zender verklaarde: „Juist omdat het een feest voor kinderen is, is eenduidigheid in onze ogen heel belangrijk. Wij gaan mee in de keuzes van de brede Nederlandse samenleving.” Uit onderzoeken blijkt dat een meerderheid van de bevolking Zwarte Piet wil houden zoals hij is.

Volgens Kunzeler van de NPO ligt het anders: „Die pieten zijn gewoon nog zwart omdat RTL al jarenlang herhalingen uitzendt.” De lopende serie blijkt inderdaad een herhaling uit 2007, die in 2011 ook al werd herhaald.