Zelfs de Russen gaan massaal weg uit Sharm el-Sheikh

Egyptenaren geven de Britten de schuld van het vertrek van toeristen.

De economie van het Egyptische Sharm el-Sheikh wordt hard getroffen. Er komen nauwelijks nog nieuwe toeristen naar de badplaats. Foto Vinciane Jacquet/AP

Bij de luchthaven van Sharm el-Sheikh stonden gisteren opnieuw lange files van touringcars die toeristen afleverden om de vliegtuigen te vullen die leeg naar Egypte waren gevlogen. Zolang het vliegverbod geldt, komen er uit de meeste Europese landen geen nieuwe toeristen bij.

Op zondag was er voor het eerst ook een vlucht uit Nederland en terug, van reisorganisatie TUI. Een woordvoerster benadrukt dat het om een geplande vlucht ging. „Deze mensen hebben gewoon hun vakantie gehad en zijn op het van tevoren voorziene tijdstip terug naar huis gegaan.”

Anders dan de Britten kunnen de Nederlandse toeristen gewoon hun bagage meenemen. TUI heeft daarvoor een veiligheidsteam ingehuurd dat de bagage controleert. Ook de Belgische maatschappij JetairFly heeft al drie vluchten uitgevoerd met een eigen veiligheidsteam, inclusief twee snuffelhonden, getraind op het opsporen van explosieven. „Daar komt nog bij dat wij de bagage tot bij het vliegtuig laten brengen, waar de passagiers hun tassen moeten identificeren voor ze aan boord geladen worden”, zegt een woordvoerder.

De repatriëring van Nederlandse en Belgische toeristen gaat een stuk vlotter dan die van de Britse reizigers. Dat land schortte vorige week als eerste alle vluchten naar de Egyptische badplaats op om ze te vervangen door ‘reddingsvluchten’. Dat liep fout: van de 29 vluchten voor vrijdag werden er 21 geweigerd door de Egyptische autoriteiten. Het gevolg was chaos.

Uitgejouwd

De Britse ambassadeur is uitgejouwd tijdens een bezoek aan de luchthaven. Inmiddels spreken de Britten niet meer van ‘reddingsvluchten’. Ze hebben nu 70 stewards ingezet om de passagiers bij te staan. Volgens een woordvoerder wordt geprobeerd om de mensen zo dicht mogelijk bij hun oorspronkelijke vertrekdatum te laten vertrekken. „Maar ja, we zitten met die achterstand.”

De impact van de vliegstop op het toerisme is groot. Het wordt met de dag stiller, ook in het centrum van Sharm el-Sheikh. Een deel van het personeel is teruggekeerd naar Kairo omdat er geen werk meer is. „Hoe het met de zaken gaat? U ziet het: er is niemand”, zegt Mohamed Elbenna, 28, manager van café Henna.

Vooral het besluit van de Russen om ook niet meer te vliegen, is hard aangekomen. Met 3 miljoen bezoekers vorig jaar zijn zij de grootste groep toeristen, op een totaal van 10 miljoen in heel Egypte. Veel winkels in Sharm el-Sheikh hebben Russische opschriften. „Door de devaluatie van de roebel is Europa voor de Russen te duur geworden”, zegt Mohamed Ali, reisleider voor TUI Rusland en Oe-kraïne. Toen Ali zag dat er steeds meer Russen kwamen, besloot hij Russisch te gaan studeren. Nu heeft hij een Russische vrouw en kind.

Ook de hotels hebben het zwaar. „Wij zijn nu nog vol”, zegt Jacques Peter, de Franse manager van het Savoy-hotel, „maar maandag sturen wij het extra personeel naar huis. En we zullen onze mensen vragen om hun vakantie op te nemen in afwachting van betere tijden. We gaan een aantal vleugels sluiten, en we nemen dan maar de gelegenheid te baat om de kamers te renoveren.”

Complottheorieën

Voor veel Egyptenaren is het Verenigd Koninkrijk de kop-van-jut. Het feit dat de vliegstop werd afgekondigd tijdens het bezoek van de Egyptische president Sisi aan Londen is voer voor complottheorieën. „De Britten waren niet gelukkig met onze tweede revolutie”, zegt Elbenna in café Henna. Hij doelt op de volksopstand van de Moslimbroederschap in 2013, die uitmondde in een militaire coup. „Nu gebruiken ze elke fout om het huidige regime in diskrediet te brengen.”

Volgens sociale media hebben Britse en Amerikaanse veiligheidsdiensten de bom geplaatst uit afkeer van de Egyptische toenadering tot Moskou. Maar ook de traditionele media laten zich niet onbetuigd. „Groot-Brittannië heeft de Moslimbroederschap gecreëerd”, stond in de krant Al Masry Al Youm. „Uit de Moslimbroederschap is Al-Qaeda voortgekomen en Al-Qaeda heeft IS opgeleverd. Dus is het eigenlijk Groot-Brittannië dat het vliegtuig heeft opgeblazen.”