Wie slim is, stapt in de kunstmatige intelligentie

Beeld iStock

Vriend of vijand? Dat lijkt de belangrijkste vraag als het over kunstmatige intelligentie gaat. Dienen we straks als batterijen voor the machines, zoals in The Matrix, of verplaatsen onze zelfrijdende auto’s ons voor eeuwig heen en weer tussen werk en kantoor nadat we door fusie van onze breinen met robotica een oneindig leven hebben gekregen?

Artificial intelligence (AI) ontwikkelt zich snel. Vorige week kondigde autofabrikant Toyota aan een miljard dollar (930 miljoen euro) te steken in een researchcentrum voor kunstmatige intelligentie in Silicon Valley. Wat gebeurt er momenteel in AI-land?

Flinke investeringen

Voor de één miljard dollar die Toyota investeert in AI, wil het tweehonderd onderzoekers vijf jaar lang aan het werk zetten. Er moeten onder andere AI-technieken voor auto’s ontwikkeld worden. Niet om mensen als bestuurder te vervangen, maar om rijden veiliger te maken.

En naast auto’s wil Toyota ook hulpmiddelen maken om ouderen in huis bij te staan. Bijvoorbeeld robots die spullen van de grond oprapen. Techgiganten Google, Amazon, Facebook, Microsoft en Apple geven ook grote bedragen uit aan AI.

Onder meer door startups te ondersteunen. Volgens Bloomberg ontvingen AI-startups in 2014 309,2 miljoen dollar aan durfkapitaal, terwijl dit in 2010 nog maar 10,4 miljoen dollar was.

Bloomberg Business

Bloomberg Business

Onderzoeksbureau Venture Scanner heeft momenteel 903 bedrijven in beeld die zich met AI bezighouden, waar in totaal al 3,68 miljard dollar in geïnvesteerd is.

Venture Scanner

Venture Scanner

Debat over de gevaren

Maar de veiligheid van AI blijft een dingetje. Ongetwijfeld aangewakkerd door de doemscenario’s die Hollywood schetst, denk alleen al aan de moordende machines uit de Terminator-filmreeks. Onterecht, betoogt professor John MacIntyre van de Universteit van Sunderland in The Guardian:

“Be it AI in your digital camera or in your washing machine or microwave, it only works when you want it to. You switch it on or off – you are the master.”

Toch spreken enkele bekende wetenschappers en ondernemers zich uit over de mogelijke gevaren van kunstmatige intelligentie. Volgens natuurkundige Stephen Hawking zou zelfbewuste AI de belangrijkste doorbraak van de mensheid kunnen zijn. Met een grote maar:

“Unfortunately, it might also be our last.”

In juli ondertekende Hawking, samen met onder meer Elon Musk en honderden andere wetenschappers, een brief die waarschuwde voor AI-wapentuig. Musk heeft samen met twee andere organisaties tien miljoen dollar gegeven aan wetenschappers om de veiligheid van AI te onderzoeken.

Met één veiligheidsrisico heeft Musk zelf al te maken. Mensen halen gevaarlijke stunts uit met het autopilotsysteem van Tesla-auto’s om te kijken hoe ver ze met de techniek kunnen gaan. En ondanks dat volgens Musk binnen twintig jaar alle auto’s zelfrijdend zijn, gaat Tesla daarom juist wat gas terug nemen:

“We’ll put on some constraints on autopilot to minimise people doing crazy things with it.”

Meer onderzoek en studenten

De wetenschap in Nederland neemt het onderzoek naar AI in ieder geval serieus. Vorig jaar stelde de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) 1,5 miljoen euro beschikbaar voor studies naar kunstmatige intelligentie.

In totaal worden er zes studies uitgevoerd: naar zelflerende robots, beeldherkenning, drones, neurale netwerken en sociale en talige interacties.

De populariteit van kunstmatige intelligentie als onderzoeksveld aan de universiteit neemt toe. Jaar na jaar zijn er meer studenten:

En volgens SEO Economisch Onderzoek en Elsevier hebben mensen die kunstmatige intelligentie gestudeerd, ook het snelst van iedereen een baan gevonden op niveau: gemiddeld binnen 3,1 maanden.

Kunstmatige intelligentie hoeft niet altijd door mensen ontworpen of eng te zijn. Een aantal voorbeelden uit films: