Wachtlijsten pijnpoli’s groeien onverantwoord

Met de verwijzingen naar pijnpoli’s groeien de wachtlijsten. „Zo lang zó veel pijn, het is onbeschrijfelijk.”

Hetty Burgers lijdt aan chronische pijn. Foto Merlin Daleman

Patiënten met chronische pijn wachten in Nederland structureel te lang op een behandeling. Duizenden patiënten zitten thuis met pijn. Dat blijkt uit wachtlijststatistieken van de pijnpoliklinieken, gesprekken met artsen en beroepsverenigingen van pijnbestrijders.

In 2015 is de gemiddelde wachttijd op 68 pijnpoli’s hoger dan de norm van vier weken die is afgesproken tussen ziekenhuizen, specialisten en zorgverzekeraars. Dit is af te lezen uit gegevens van medisch statistiekenbureau MediQuest. Medisch Spectrum Twente in Enschede laat pijnpatiënten dit jaar gemiddeld 20 weken wachten op een behandeling. In het Streekziekenhuis koningin Beatrix in Winterswijk wachten pijnpatiënten dit jaar gemiddeld 15 weken. De statistieken over de afgelopen vijf jaar tonen dat wachttijden bij tientallen pijnpoliklinieken al jarenlang hoog oplopen.

De Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologen, de ziekenhuizen en de pijnpoli’s kennen de problemen en stellen dat deze „structureel” zijn. Een woordvoerder van de Federatie Medisch Specialisten: „Het liefst zien wij iedereen op zeer korte termijn, maar dat kunnen we op een aantal plekken niet waarmaken. Patiënten met kanker, bijzondere pijnlijke aangezichtspijnen, acute gordelroos, wervelfracturen of acute hernia's worden op de meeste poli’s wel met spoed gezien en behandeld.”

In Nederland hebben circa 2 miljoen mensen chronische pijn; meestal aan de rugwervels of de nek. Ongeveer een kwart van hen komt terecht op de pijnpoli van een ziekenhuis. Het aantal verwijzingen naar pijnpoli’s groeit al jaren. Frank Huygen, hoogleraar pijngeneeskunde en pijnspecialist in het Erasmus MC, erkent dat ook in zijn ziekenhuis de wachttijden te lang zijn. Extra pijnspecialisten opleiden is volgens hem de oplossing niet. Hij vindt dat andere specialismen zich meer moeten toeleggen op pijnbestrijding: „We hebben in Nederland ongeveer 350 pijnspecialisten op de poli’s. Om iedereen te helpen zouden we er tien keer zoveel nodig hebben. Zo’n capaciteitsvergroting is onmogelijk. Vooral huisartsen zullen meer kennis over pijn moeten vergaren.”

Jan Willem Kallewaard, anesthesioloog-pijnspecialist in het Rijnstate ziekenhuis en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie, vertelt dat artsen die zich bezighouden met pijnbestrijding onvoldoende samenwerken. „De revalidatiearts, de neuroloog, de fysiotherapeut, de anesthesioloog – ze houden zich allemaal op hun manier bezig met pijnbestrijding, maar ze werken niet goed genoeg samen. Dat willen we veranderen, want daardoor valt de patiënt soms in een gat.”

Dat er een oplossing komt voor de lange wachttijden, is volgens Kallewaard cruciaal: „Veel mensen, ook als ze op een wachtlijst staan, kunnen nauwelijks leven met de pijn die ze ervaren. Het is er elke dag. Het holt deze mensen fysiek uit, maar psychisch ook. Zóveel pijn, soms jaren achtereen, dat is onbeschrijfelijk.”

Vandaag vertelt pijnpatiënt Hetty Burgers uit Wijchen in NRC over een ingreep waar ze bijna een jaar op moet wachten. Ondertussen zit ze thuis, met 24 uur per dag een stekende pijn in haar knie.