Veiligheidsdiensten weten niet wie Europa binnenkomt

Dat schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV) in zijn Dreigingsbeeld Terrorisme.

De vlag van terreurgroep Islamitische Staat in Irak. AP

Veiligheidsdiensten hebben door de grote vluchtelingenstromen momenteel geen goed zicht op wie allemaal Europa binnenkomt. Het „dreigingsniveau” is niet aangepast. Dat schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV) in zijn vandaag uitgekomen Dreigingsbeeld.

“Door de grote toestroom in de Schengenzone is het internationaal niet mogelijk alle personen nauwkeurig te identificeren en te screenen”, aldus de anti-terrorismedienst.

“Deze beperking (…) bemoeilijkt het zicht op eventuele aanwezigheid van jihadisten binnen de vluchtelingenketen en de daadwerkelijke dreiging die zij vormen.”

Eerder sprak NCTV nog geruststellend

De uitlating is opmerkelijk, omdat dezelfde NCTV eind september nog geruststellende woorden sprak over de mogelijke aanwezigheid van gewelddadige jihadisten in de vluchtelingenstromen. Met name PVV-leider Geert Wilders hamert erop dat er jihadisten onder de vluchtelingen zijn.

NCTV-chef Dick Schoof zei eind september:

„Er is momenteel geen informatie die erop duidt dat zich in de migratiestromen vanuit het Midden-Oosten en Noord-Afrika grote aantallen jihadisten bevinden, die opzettelijk naar Europa worden gestuurd.”

Dat is nog steeds zo, schrijft Schoof nu. Maar daarnaast wijst de terrorismebestrijder nu dus uitdrukkelijk op de onmogelijkheid om iedereen die de Schengenzone in Europa binnenkomt te screenen.

Aanslagen in Nederland

Ook bereikte de dienst „een enkel zorgelijk signaal dat jihadistische groepen de intentie zouden hebben om gebruik te maken van de vluchtelingenstroom met het oogmerk aanslagen te plegen”. Deze signalen konden echter niet worden bevestigd.

Net als in eerdere analyses die elk kwartaal uitkomen, wordt het dreigingsniveau „substantieel” genoemd. Dat betekent dat de kans op een aanslag in Nederland reëel is. Nederlandse jihadisten worden door IS opgeleid om in het Westen aanslagen te plegen. Net als in het vorige Dreigingsbeeld stelt de NCTV dat Nederlanders promotie hebben gemaakt in de gelederen van jihadistische strijders in Syrië en Irak.

Polarisatie

De anti-terreurdienst besteedt ook aandacht aan relatief nieuwe ontwikkelingen zoals de polarisatie rond de vestiging van AZC’s, de rol van extreem-rechts daarin en de kracht van jihadistische propaganda. Er zijn geen aanwijzingen dat extreem-rechtse partijen zoals de Nederlandse Volksunie zijn betrokken bij incidenten zoals de bestorming van een AZC in Woerden.

ZWcijferinzet

Dat stelt de overheid en zijn diensten echter meteen voor een probleem. Omdat de initiatieven van los georganiseerde groepen en personen afkomstig zijn, kunnen hun acties moeilijker worden voorkomen. „Gezien de emoties die de komst van asielzoekers bij delen van de bevolking oproept, kan een gewelddadige actie door een eenling ook in Nederland niet worden uitgesloten”, schrijft de NCTV. De polarisatie en incidenten versterken verder de voedingsbodem voor extreem-rechts en maken lokale besluitvorming moeilijker, aldus de dienst.

De zichtbaarheid van jihadisten in Nederland is afgenomen, schrijft de dienst verder.

„Een jaar na de beruchte pro-IS demonstraties in Den Haag en Amsterdam is dan ook geen sprake meer van openlijke jihadistische manifestaties in Nederland”, aldus de NCTV. „Ook online is de openlijke jihadistische manifestatie afgenomen.”

Volgens de dienst komt dat onder anderen door de afwezigheid van charismatische personen. Mogelijk werpt ook het verbod op het uitnodigen van orthodoxe, salafistische predikers vruchten af.