Column

‘Spotify is níét slecht voor muziekindustrie’

Dat schreven TIME, The Atlantic en Slate

Taylor Swift, die vorig jaar al haar muziek wegtrok bij Spotify. Foto EPA

De aanleiding

Taylor Swift zat ernaast. Spotify, de dienst waarmee je via een internetverbinding muziek streamt, is helemaal geen slechte ontwikkeling. De Amerikaanse zangeres trok een jaar geleden al haar liedjes terug van de dienst omdat zij en andere muzikanten „niet eerlijk gecompenseerd” zouden worden. Onterecht, schreven Amerikaanse media vorige week: het is níét slecht voor de industrie. De pakweg 75 miljoen gebruikers (20 miljoen mensen betalen een tientje per maand, de rest luistert gratis maar hoort wel reclame) leveren genoeg geld op om in elk geval ‘inkomstenneutraal’ te zijn voor de muziekindustrie als geheel. Onder meer TIME, The Atlantic en Slate publiceerden erover.

Waar is het op gebaseerd?

Aanleiding is een onderzoek van twee gerenommeerde partijen: het National Bureau of Economic Research uit de VS en het Joint Research Centre van de Europese Commissie. De onderzoekers vergeleken landen waar Spotify de afgelopen jaren snel groeide met landen waar dat niet zo was. Ze zetten drie ontwikkelingen tegen elkaar af: hoeveel er via Spotify geluisterd werd, hoeveel muziek er verkocht werd en hoeveel er illegaal gedownload werd. Zo konden ze zien of Spotify de illegale downloads terugdrong én of het de legale verkoop in de weg zat. De antwoorden: ja, en ja. En dat heft elkaar op. Onder de streep is de dienst niet schadelijk, maar ook niet bijzonder goed voor de muziekindustrie.

En, klopt het?

Vooropgesteld: het gaat om een working paper, gepubliceerd als startpunt voor discussie en verder onderzoek.

Dan is van belang hoe het onderzoek is uitgevoerd. Er werden data verzameld in 21 landen (de VS, Canada en 19 Europese landen, waaronder ook Nederland). Er was informatie nodig van drie kanten: hoeveel liedjes er via Spotify werden geluisterd, hoeveel liedjes er in die periode legaal werden gekocht en hoeveel er illegaal werden gedownload. Die cijfers heb je niet zomaar, maar het lukte om in elk geval over een periode van acht maanden (april tot december 2013) genoeg betrouwbare datasets te verzamelen. Dat wil zeggen: de onderzoekers hadden voor die 21 landen de wekelijkse top-50 van Spotify en hoeveel keren die songs waren aangezet, de wekelijkse top-50 van digitale verkoop en het aantal keer dat een liedje van een van de 8.000 populairste muziekacts illegaal was gedownload via een torrentsite. (Fysieke verkoop werd niet meegeteld.)

Er konden twee conclusies worden getrokken. Eén: voor elke 47 liedjes die via Spotify worden beluisterd, wordt één liedje minder illegaal gedownload. Anders gezegd: een goed legaal alternatief remt piraterij af. Twee: voor elke 137 liedjes die via Spotify worden beluisterd, wordt één liedje minder legaal verkocht.

De onderzoekers schatten in dat de industrie aan de verkoop van een liedje (bijvoorbeeld via iTunes) 82 dollarcent verdient, terwijl Spotify per stream ongeveer 0,7 dollarcent opbrengt. Simpele rekensom: als je duizend liedjes luistert, keert Spotify dus 7 dollar uit aan rechthebbenden. Maar omdat daardoor (1.000 / 137 =) 7,3 liedjes minder worden verkocht, loopt de industrie (7,3 x 82 cent =) ruim 6 dollar mis. Rekening houdend met foutmarges zeggen de onderzoekers: het heft elkaar op.

Dat is waar we nu staan, dankzij deze working paper. Maar: de data waarmee is gewerkt zijn twee jaar oud, Spotify is in de tussentijd aanzienlijk gegroeid en er zijn andere diensten bijgekomen, zoals Apple Music. Wat is het effect daarvan? We weten het niet.

Wel is dit de eerste keer dat zo grondig een objectieve studie is gedaan naar de effecten van een streamingdienst op de muziekverkoop.

Conclusie

Er zijn kanttekeningen te plaatsen en de cijfers komen uit 2013, maar er zijn geen aanwijzingen dat de meter nu naar de andere kant door zou slaan. We beoordelen de stelling als grotendeels waar.