Opeens omarmt Front National de moslims

Nationaal-populistische partij van Marie Le Pen verschiet van kleur in moslimdebat om electorale redenen.

Front National-voorvrouw Marine le Pen speecht voor lokale takken van haart partij. Foto Georges Gobet/AFP

Sinds Marine Le Pen in 2011 de leiding van het Front National overnam, is de partij voor steeds grotere groepen kiezers acceptabel geworden. Maar één potentieel belangrijk deel van het Franse electoraat bleef tot nu toe onaangeboord: immigranten en hun nakomelingen, de moslims in het bijzonder.

Die tijd is voorbij: het FN staat open voor iedereen, luidt de nieuwe boodschap. Voor regioverkiezingen van volgende maand, richt de nationaal-populistische partij zich in Île-de-France, het gebied rond Parijs, met een beroep op de universele waarden van de Franse republiek rechtstreeks tot deze doelgroep.

Musulman, peut-être, mais Français d’abord’ luidt de slogan in een maandag gepresenteerde folder: ‘Moslim, misschien, maar in de eerste plaats Frans’. 600.000 exemplaren zullen de komende weken in probleemwijken van de Parijse banlieue in de brievenbussen vallen.

„Het Front National is een partij voor álle Fransen”, meent Jordan Bardella, kandidaat in het door armoede en criminaliteit geplaagde departement Seine-Saint-Denis. Strak in het pak verwelkomt de 20-jarige ‘monsieur banlieue’ van het FN in de Parijse voorstad Le Blanc-Mesnil geïnteresseerden voor een verkiezingspraatje van de regionaal lijsttrekker, oudgediende Wallerand de Saint-Just.

Bardella groeide hier in de buurt op in een flatcomplex en woont nog altijd in een cité in Saint-Denis, net boven Parijs. „Ik heb de problemen die iedere banlieuebewoner kent aan den lijve ondervonden”, zegt hij.

„Door drugshandel en verloedering zijn hele wijken onleefbaar geworden.”

Zijn vriendinnetje prijkt met een Frans vlaggetje op haar wang en een mutsje à la Marianne op de campagneposter met de tekst ‘Banlieues Patriotes’. Op een ander affiche draagt ze een niqaab om, volgens campagneleider Aurélien Legrand, „te tonen dat we keus hebben tussen een samenleving met groepsvorming of een verenigd Frankrijk”.

Maar dat de partij van kleur verschiet is in het campagnezaaltje deze doordeweekse avond nog niet echt te zien. Vooral oudgediende kaderleden zijn komen opdagen. Twee donkergekleurde mannen die halverwege de toespraken zijn binnengeslopen, worden daarom direct door de partijtop in de watten gelegd.

„Wat vonden jullie van onze analyse?”, vraagt Bardella gretig. „Jullie eten straks toch wel een hapje met ons mee?” zegt Saint-Just joviaal. De mannen zijn binnengelopen „omdat je in een democratie naar ieders mening moet luisteren” en „omdat het tijd is voor verandering”, zeggen ze. Maar voor het buffet geserveerd is, zijn ze beleefd lachend vertrokken.

„Toch moet het ze bevallen dat ze bij het FN niet worden aangesproken op hun kleur of hun geloof, maar op het feit dat ze Fransman zijn”, zegt de 42-jarige Guy Deballe, die nummer drie op de kieslijst staat en wortels heeft in de Centraal-Afrikaanse Republiek. Eerder was hij actief in de Parti Socialiste van president Hollande, maar hij is overlopen naar het FN omdat die partij kritischer is op Europa.

„Natuurlijk heb ik een symboolfunctie, maar ik voel me hier heel erg welkom”, zegt hij. Dat de partij zich nog altijd stevig tegen verdere immigratie keert, deert hem niet. „Je moet naar de oorzaken kijken: [oud-president] Sarkozy veroorzaakte chaos in Libië met steun van de socialisten. Die militaire interventie is een van de redenen van de huidige vluchtelingencrisis”, zegt hij.

„Bij de presidentsverkiezingen in 2012 stemden de probleemwijken allemaal massaal op Hollande en zoals zoveel Fransen voelen de inwoners zich nu bedrogen”, doet Bardella zijn strategie uit de doeken.

„Als wij pleiten voor meer veiligheid, hard optreden tegen criminaliteit en beter onderwijs, moet ook hen dat aanspreken.”

Die gedachte is niet geheel absurd, denkt politicoloog Jean-Yves Camus, kenner van Franse extremiteiten. „Immigranten van de eerste generatie hebben soms moeite met nieuwkomers.” Bij recente gemeenteraadsverkiezingen bleek in overwegend door (nakomelingen van) migranten bewoonde probleemwijken het FN goed te scoren. „Het is natuurlijk geen homogene groep. Je hebt Noord-Afrikanen die klagen over mensen uit Sub-Sahara Afrika en zich dan wellicht tot het FN aangesproken voelen.” 

Een bijeenkomst van het FN in Lille. Foto Michel Spingler AP

Hoewel Marine Le Pen momenteel in Lyon wordt berecht omdat ze in 2010 de straatgebeden van moslims vergeleken heeft met een ‘bezetting’, heeft het FN zich anders dan de PVV in Nederland ook nooit expliciet tegen de islam gekeerd. „Dat zou electoraal niet slim zijn, met miljoenen al dan niet praktiserende moslims. Marine Le Pen maakt altijd zorgvuldig onderscheid tussen geloof als zodanig en gewelddadig islamisme”, zegt Camus.

Dat doet Bardella ook. Hij kan zich prima voorstellen dat op de kandidatenlijst van het FN een moslim zou staan, zegt hij. „Maar religie is privé en we hebben in Frankrijk een strikte scheiding van kerk en staat. Zolang iemand zijn geloof niet inzet in de politiek en volledig voor Frankrijk kiest, heb ik er geen moeite mee.”