Column

Alleen maar witte mensen

Zaterdag kreeg de progressieve witte man van middelbare leeftijd in NRC een lelijke trap tussen de benen van vier zwarte vrouwen die hij waarschijnlijk niet had zien aankomen. Ze werden geïnterviewd omdat ze op sociale media ageren tegen het ‘vanzelfsprekende uitgangspunt’ dat in de Nederlandse samenleving ‘wit’ de standaard is. 

„Het is fascinerend te merken te merken hoe kwaad mensen worden van een zwarte vrouw met een mening”, zei Trouw-journaliste Seada Nourhussen.

Zo opmerkelijk was dat nou ook weer niet met meningen als die van de Turks-Koerdisch-Nederlandse onderwijzeres Arzu Aslan, die overigens eerder ‘wit’ dan ‘zwart’ oogde en die achter de aanwezigheid van een doosje huidkleurige schmink op haar school al kwaadaardige bedoelingen zoekt.

„Ik ruik ze”, zei Arzu Aslan. „Witte mannen van rond de vijftig jaar, vaak linksig, met als handelsmerk antiracisme en anti-islamofobie. Ik heb tien keer liever een diehard racist.”

Even later zegt ze: „Witte mannen, je moet ze bréken. Je moet laten zien dat je niet van ze onder de indruk bent.”

Progressieve witte mannen van middelbare leeftijd ruiken inderdaad, wist ik uit ervaring. Met fotograaf Jan Dirk van der Burg kwam ik ze regelmatig tegen als we voor een rubriek in het tijdschrift OneWorld (‘Mondiaal denken, groen doen’) op pad gingen. We wisten heus wel dat het dan de opdracht was om van de opgegeven bijeenkomsten een zo kleurrijk mogelijk verslag te brouwen, maar hoe graag de organisatoren het ook anders zouden zien: zwarter dan wit konden we het vaak niet maken.

Zaterdagmiddag bijvoorbeeld stonden we bij een loods in een Utrechtse buitenwijk, voor een verslag over een bijeenkomst tegen voedselverspilling. Liefhebbers konden er tegen betaling een linnen tasje laten vullen met vijf kilo gekneusd fruit en ander groenvoer.

De openingshandeling werd verricht door een witte man in een wortelpak. Hij knipte een lint door waarna tientallen witte mensen naar binnen renden om hun tasjes te vullen met appels, peren en wortels.

Nul zwarte mensen.

„Als dat is wat u opvalt gooien we het in het volgende overleg”, zei een witte man van middelbare leeftijd die achter een tafeltje gezonde smoothies maakte. Hoe meer gekneusde mango’s en peren hij in de blender propte hoe bozer hij werd over de suggestieve vraag.

„Het heeft hier wel een multiculturele bedoeling.”

Even later ging hij voor ons op zoek naar iemand, een zwart mens dachten we dan, die dat zou kunnen bewijzen. Toen hij met lege handen terugkwam zei hij dat hij zich normaliter graag liet citeren, maar dat hij de antwoorden op de niet (gekneusd-)fruit-gerelateerde vragen geschrapt wilde zien.

Arzu Aslan zou hem ter plekke ‘gebroken’ hebben. Dat vond ik overdreven, maar medelijden had ik wel.