Een verzekering, alleen voor slimme mensen

Hogeropgeleiden lijken van steeds meer verzekeraars een favoriete doelgroep. Maar mág dat eigenlijk wel, lageropgeleiden uitsluiten? En wat zijn de voordelen van zo’n verzekering?

Als hogeropgeleide heb je maar mooi geluk. Als we de reclames mogen geloven bestaan er allerlei voorzieningen speciaal voor jou. Zo kun je via allerlei datingsites lekker exclusief daten met andere hoogopgeleiden en krijg je speciaal financieel advies over wat te doen met je vermogen.

Ook de verzekeringswereld richt zich al jaren op deze specifieke doelgroep. Afgaande op het aantal reclamespotjes lijken er steeds meer aanbieders te komen voor speciale hypotheken, bijzondere autoverzekeringen of exclusieve zorgpolissen. Met een hbo- of universitair diploma kan het allemaal. En dat uiteraard voor zeer aantrekkelijke, speciale tarieven.

Een mbo’er zou zomaar het idee kunnen krijgen dat hij niet meer mee mag doen. Heeft het zin om als hogeropgeleide zo’n verzekering af te sluiten en mogen lageropgeleiden hiervan worden uitgesloten?

1 Wat is er zo speciaal aan deze verzekeringen en hypotheken voor hoogopgeleiden?

De meeste aanbieders van hogeropgeleidenverzekeringen geven vooral een lage premie. Voor de inhoud van het pakket maakt het opleidingsniveau niet zoveel uit. Bij National Academic is een verzekering voor een mbo’er in principe 5 procent duurder dan voor een hbo’er. Maar de inhoud van de verzekering is hetzelfde.

Het blijkt lastig de verzekeraars te spreken over hun producten. Geen enkele aanbieder gaat in op verzoeken om meer informatie. Promovendum, een van de bekendste aanbieders, zegt geen interviews te willen geven. Ook National Academic, Allsurance en Academica zijn niet bereikbaar voor journalistieke vragen.

2 Waarom richten ze zich op hogeropgeleiden en niet op lageropgeleiden?

Verzekeraars kiezen graag de ‘krenten uit de pap’. Ze richten zich op een doelgroep waaraan ze weinig kosten hebben. Volgens Mop van Tiggele-Van der Velde – hoogleraar verzekeringsrecht aan de universiteiten van Rotterdam en Nijmegen – behoren hogeropgeleiden bij uitstek tot die gewilde doelgroep.

Onderzoek toont aan dat hogeropgeleiden gezonder leven en over het algemeen minder gevaarlijk werk hebben. Dat is voor verzekeraars voordeliger.

De aanbieders van verzekeringen en hypotheken geven zelf uiteenlopende redenen op hun websites. „Academici en hbo’ers begrijpen sneller wat de mogelijkheden zijn”, zegt Allsurance op de site van de HBOplushypotheek. Met andere woorden: omdat u slim bent, kunnen wij uw dossier sneller afhandelen.

Bij National Academic stamt het beleid uit de tijd dat de verzekering nog speciaal voor docenten was. Volgens de meeste aanbieders, zoals Promovendum, maken hogeropgeleiden minder schade en geeft dat ze voordeel bij bijvoorbeeld reis-, inboedel- en autoverzekeringen.

3 Mogen verzekeraars anderen dan zomaar weigeren?

In principe wel, want verzekeraars hebben vrijheid van acceptatie. Dat is een belangrijk uitgangspunt binnen het verzekeringsrecht, legt Mop van Tiggele uit. Zelfs voor verplichte verzekeringen, zoals voor je auto, geldt die keuzevrijheid. „Een verzekeraar moet iemand die geregeld dronken achter het stuur zit kunnen weigeren.” Zo’n onverzekerbaar iemand kan altijd nog terecht bij Rialto – dat is een soort vangnetsysteem. Verzekeraars dragen samen de kosten voor deze groep. Van Tiggele: „Daar kan altijd iedereen een verzekering krijgen. De premies zijn alleen ontzettend hoog.”

De regel van vrijheid van acceptatie geldt alleen niet voor zorgverzekeringen. Daar is juist een acceptatieplicht van toepassing waarbij verzekeraars iedereen moeten aannemen voor een basisverzekering. Bij aanvullende pakketten mogen ze wel weer selecteren en zich richten op een specifieke doelgroep.

Het weigeren van een bepaalde groep lijkt misschien op discriminatie, maar dat is het niet, zegt Van Tiggele. „Zolang je met feiten aan kunt tonen dat een bepaalde groep gezonder is of veel veiliger rijdt, mag je die anders behandelen. Je geeft ze bijvoorbeeld premiekorting.”

4 Zijn de producten inderdaad ook écht alleen voor hogeropgeleiden?

Hoewel de verzekeraars zich op het eerste gezicht alleen lijken te richten op hun specifieke doelgroep, zijn de voorwaarden minder streng dan ze doen voorkomen. Een hbo-diploma is bijvoorbeeld niet altijd een vereiste. Zo gaat het bij de HBOplushypotheek van Allsurance om een „indicatie van het denkvermogen” en stellen de medewerkers van National Academic zelf vast of iemand tot de doelgroep behoort.

Zo kan iemand met een mbo-diploma die is doorgegroeid naar een hbo-functie wel welkom zijn. Bijvoorbeeld door het laten zien van een visitekaartje of een mail van een werkgever. Sommige medewerkers van de verzekeraar bepalen aan de telefoon direct of iemand wel of niet ‘geschikt’ is. Vindt National Academic dat iemand niet tot de doelgroep behoort, dan betaalt diegene een 5 procent hogere premie.

5 Heeft het als hogeropgeleide zin zo’n verzekering af te sluiten?

Volgens Rudi Buis van het Verbond van Verzekeraars zijn de speciale aanbiedingen vooral een marketinginstrument. „Veel verzekeraars richten zich op een bepaalde doelgroep en adverteren daar grondig mee. Ze willen zichzelf daarmee op de kaart zetten of proberen een andere markt aan te boren.”

Of al die hogeropgeleiden namelijk ook echt voordeliger zijn voor verzekeraars is volgens Buis nog maar de vraag.

Hogeropgeleiden maken misschien minder schade, ze hebben wél vaak een hoger salaris en duurdere spullen in huis. Bovendien is het risico op brand en inbraak juist vaker weer hoger doordat ze meer elektrische apparaten hebben en minder vaak thuis zijn. Verzekeraars krijgen door de lagere premies minder binnen, maar geven dus niet altijd minder uit bij een claim.

Volgens Buis is het ook niet verstandig ervan uit te gaan dat je als hbo-plusser maar het beste een hoogopgeleidenverzekering kunt afsluiten. „Lage premies lijken interessant, maar kijk ook altijd naar de dekking en voorwaarden van de verzekering. Dat is het belangrijkste.” Bovendien zijn er volgens Buis voor het bepalen van de premie zoveel meer factoren van toepassing. „Het gaat er ook om hoe groot het huis is, of het een rieten dak heeft en in wat voor auto iemand rijdt. Dan maakt je denkniveau echt niet zoveel uit.”