NS-topman Timo Huges beïnvloedde onderzoek, zeggen de advocaten van De Brauw

Huges probeerde fraude in Limburg te bagatelliseren, zegt De Brauw nu. Maar hoe zuiver was het onderzoek van De Brauw?

Het Centraal Station in Amsterdam. NS kwam dit jaar in opspraak door fraude bij een aanbesteding in Limburg. Foto Boaz Timmermans

Huges zat fout, De Brauw heeft slechts enkele steekjes laten vallen.

Dat is de kern van de boodschap die minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) vrijdag aan het einde van de middag naar de Tweede Kamer stuurde. Een tweeledige boodschap: NS-topman Timo Huges was wel degelijk op de hoogte van vals spel door NS bij de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg. En advocatenkantoor De Brauw heeft daar op objectieve wijze onderzoek naar gedaan.

Het definitieve rapport van De Brauw liet lang op zich wachten. Het voorlopige rapport, waarin het kantoor in opdracht van NS onderzoek deed naar bedrijfsspionage door NS, verscheen op 28 april. Voor betrokkenheid van topman Huges waren geen aanwijzingen gevonden, was een van de conclusies toen. Hij was niet op de hoogte van het inhuren van een directeur van concurrent Veolia en het omzeilen van diens concurrentiebeding.

Die conclusie botste echter met verklaringen van twee bestuurders van NS-dochter Qbuzz, die op de dag van publicatie al in de media lieten weten dat Huges wel degelijk op de hoogte was van de schijnconstructie. In het definitieve rapport van De Brauw, dat al op 18 augustus werd afgerond en vrijdag dus pas openbaar werd, wordt dat bevestigd. Uitputtend is het contact met de twee Qbuzz-bestuurders rond het onderzoek van De Brauw gereconstrueerd. Huges heeft geprobeerd om het onderzoek te beïnvloeden door contact met de twee Qbuzz-bestuurders, constateert De Brauw nu. Vlak voor hun interviews heeft Huges, zeggen zij, hen geïnstrueerd om de betrokkenheid van NS klein te houden. Hij wilde ‘de-escaleren’.

Dat er zo veel tijd verstreken is tussen voorlopige en definitieve versie van het onderzoek naar NS in Limburg, heeft alles te maken met de onderzoekers zelf.

De Brauw, beschouwd als het meest gerenommeerde kantoor aan de Zuidas, kwam zelf onder vuur te liggen. Wilden ze cliënt NS uit de wind houden? Kan een huisadvocaat wel intern onderzoek doen?

De Brauw zag zich genoodzaakt om zichzelf te laten onderzoeken en stelde ‘verificator’ Wil Tonkens aan. Dijsselbloem, overtuigd van de integriteit van De Brauw, vroeg onder druk van de Tweede Kamer toch maar aan oud-ombudsman Alex Brenninkmeijer om het onderzoek van De Brauw ook te toetsen. Tegelijk met het definitieve rapport stuurde Dijsselbloem gisteren de beide evaluaties mee.

Met name Brenninkmeijer is zeer kritisch over de werkwijze van De Brauw. De schijn van partijdigheid is blijven bestaan, constateert hij. „Het rapport bevat een overzicht van deels tegenstrijdige feiten en de lezer moet zelf conclusies trekken.” Bij het onderzoek was sprake van „zwakke regie”, waardoor Huges de kans kreeg om de andere geïnterviewden te beïnvloeden. Omdat er geen bewijzen zijn van daadwerkelijke partijdigheid van De Brauw, concludeert Brenninkmeijer dat „het dossier inzake het onderzoek naar de onregelmatigheden in Limburg kan worden gesloten”. De Brauw zegt in een reactie het „op een aantal punten niet eens te zijn” met Brenninkmeijer. De Brauw wil interne onderzoeken blijven doen, maar ze niet meer publiceren „voor publieke verantwoording”.

Dijsselbloem benadrukt in zijn brief aan de Kamer de eindconclusies van Tonkens en Brenninkmeijer: géén bewijs voor partijdig onderzoek. Hun evaluaties zijn echter veel kritischer over de wijze van onderzoek en rapporteren dan zijn brief doet vermoeden. Ook Dijsselbloem wil het dossier Limburg graag sluiten.

Dat kan niet verhullen dat gaandeweg het onderzoek naar NS en Huges de onderzoekende partij zelf steeds meer voorwerp werd van onderzoek.

Correcties en aanvullingen

Advocaten De Brauw

De kop NS-topman Timo Huges wist er van, zeggen de advocaten van De Brauw (7/11, p. E7) is onjuist. De Brauw zegt in het eindrapport over de NS-fraude in Limburg niet expliciet dat Huges op de hoogte was van het inhuren van een bedrijfsspion. Betrokkenen zeggen dat wel in het rapport, maar De Brauw maakt geen keuze.

Eerste Kamer

In Christelijke partijen eisen meer belastingvoordeel eenverdieners (7/11, p. 2) staat dat de coalitie van VVD en PvdA sinds de Statenverkiezingen geen meerderheid meer heeft in de Eerste Kamer. Dat was in de vorige samenstelling van de senaat ook al zo. Sinds de laatste Statenverkiezingen komt het kabinet Rutte II er nog meer zetels te kort: zeventien.