Column

‘Super Stream Me’ is één groot mysterie

Logo van de serie Super Stream Me (VPRO).

Soms begrijp ik gewoon echt niet wat iets of iemand op televisie me probeert te vertellen. Het komt voor dat commercials me aanspreken op een stereotype dat ik niet herken. Bijvoorbeeld van mannen die alleen maar bier willen drinken of vrouwen en hun inloopkast.

Gisteren snapte ik niet wat theaterproducent Robin de Levita in RTL Late Night bedoelde met ‘een 3D-musical’. In de jaren vijftig werden films in 3D gelanceerd om publiek van de televisie terug te lokken naar de bioscoop. Met behulp van een speciale bril kon je diepte suggereren in een plat vlak. Maar in het theater zijn decor en acteurs toch al driedimensionaal? Waarom zou je daar dan nog een bril voor willen opzetten?

Maar het grootste mysterie is wat mij betreft, althans na de eerste aflevering, de realityserie Super Stream Me (VPRO). Die titel verwijst naar een bekende retorische documentaire, Super Size Me (Morgan Spurlock, 2004), waarin de regisseur verslag doet van zijn experiment: dertig dagen lang elke ochtend, middag en avond bij McDonald’s eten. Heel gek: hij wordt er ziek van. Uit dat resultaat de conclusie trekken dat fastfood slecht is voor een mens zou je een stropopredenering kunnen noemen. Je presenteert een karikatuur (alle mannen willen alleen maar bier drinken) en probeert je kijkers wijs te maken dat je nu eens ziet wat daarvan komt.

Net zo min als veel mensen uitsluitend hamburgers en kipnuggets eten, is het een idioot idee dag en nacht al je doen en laten live op internet te zetten. Toch is dat wat de programmamakers Nicolaas Veul en Tim den Besten achttien dagen wilden doen. Er werd veel naar gekeken en via sociale media op gereageerd. Na vijftien dagen werden ze zo gek van hun gebrek aan privacy, dat ze voortijdig stopten. Ook weer heel gek: nooit gedacht, zeg.

Toen het experiment werd uitgevoerd, heb ik er nauwelijks naar gekeken, maar nam wel de reacties waar: o mijn God, Tim poept live op internet! Ze gaan ruzie maken! Er is een piemel in beeld!

Het leek me verstandiger om er pas iets van te vinden na de uitzending van de televisieprogramma’s over het experiment, want dat was het doel.

Misschien heb ik me daarin vergist, want the medium was the message. Het leek te gaan om de opwinding van de voyeurs op internet, die dachten nu eindelijk eens te zien hoe de werkelijkheid betrapt werd. Ten onrechte, uiteraard, want vooral Veul was voortdurend bezig zijn eigen realiteit te construeren voor de camera en daar met zijn kijkers weer over te praten.

In de realityserie zien we vooralsnog weinig reflectie. Hoe verhoudt dit exhibitionisme zich tot dat van georganiseerde realityshows als Big Brother of Utopia? En als deze permanente privacyschending bedoeld is als metafoor, wat zegt die dan over de wereld van de toekomst?

Als bewijsvoering voor de perfiditeit van sociale media en de duistere krachten die ze op ons af sturen, zegt het helemaal niets. Ik zie twee drama queens krijsen over het leed dat ze zichzelf aandoen. Je kunt toch ook met mate drinken of twitteren? Of onderschat ik de grenzeloosheid van de Instagramgeneratie? Nog drie afleveringen, dan weten we meer. Hoop ik.