Zeven vragen over waarom je toch harder mag rijden

Per februari mag op 19 stukken snelweg, vooral in het oosten en zuiden, harder worden gereden. Maar hoe zit het dan met veiligheid en milieu? En wat heb je eraan?

Een wegwerker kijkt naar een 130 km per uur bord. Foto: Robin Utrecht/ ANP

Het is weer scheuren geblazen. Automobilisten mogen vanaf februari komend jaar weer harder rijden op 19 stukken snelweg, vooral in het oosten en zuiden van het land. Daar wordt de snelheidslimiet verhoogd naar 130 kilometer, zo heeft minister Schultz (Infrastructuur, VVD) gisteren aangekondigd.

1.Wat is nieuw? Nederland mocht toch al 130 kilometer rijden?

Eigenlijk wel. Al ruim drie jaar geldt in Nederland de wettelijke maximumsnelheid van 130. Zo staat het ook op borden bij de grens. Maar bij de invoering gold als voorwaarde dat de verhoging niet ten koste mocht gaan van mens, milieu en natuur. Daarom is op veel trajecten de limiet 80, 100 of 120 kilometer. Bij de invoering kon op 45 procent van de snelwegen 130 kilometer worden gereden. Later werd dat 49 procent. En straks mag op 61 procent van de autosnelwegen 24 uur per dag (51 procent) of ’s nachts (10 procent) 130 worden gereden. Dat moet de komende jaren naar 77 procent.

2. Waarom mag juist in het oosten en zuiden nu ineens harder worden gereden?

Dat heeft te maken met natuurbeleid. De afgelopen jaren zijn maatregelen genomen om de hoeveelheid stikstof die terechtkomt in beschermde natuur, vooral als gevolg van ammoniak in de veelteelt, te beperken. Daardoor is er weer ruimte voor economische ontwikkeling, waaronder verkeer.

De Nederlandse wegenkaart met daarop de 19 nieuwe 130 km per uur trajecten.

3.Hoe schadelijk is dit voor het milieu?

Vermoedelijk leidt een verhoging van de snelheid van 120 naar 130 kilometer per uur tot een gemiddelde extra uitstoot van enkele procenten aan stikstofoxiden, stikstofdioxide en fijnstof, zeggen deskundigen. De milieubeweging noemt veel hogere cijfers. Toch zullen nergens wettelijke milieunormen worden overschreden, belooft minister Schultz. „We opereren binnen de normen”, aldus haar woordvoerder.

4. Is harder rijden niet onveilig?

Als er 1 procent harder wordt gereden, leidt dat tot 3 procent meer dodelijke slachtoffers, zegt hoogleraar transportbeleid aan de TU Delft Bert van Wee. „De kans dát er ongelukken gebeuren, is groter door de variatie aan snelheden. En áls er een ongeval gebeurt, is het effect daarvan ingrijpender.” Daar staat tegenover dat autosnelwegen relatief veilig zijn. Ook zijn er de afgelopen jaren niet meer dodelijke ongevallen gebeurd op stukken snelweg waar de limiet werd verhoogd. Anderzijds: misschien waren het er nóg minder geweest als de snelheidsverhoging daar niet was doorgevoerd.

5. Rijdt iedereen daadwerkelijk harder?

Zeker niet. De toename van de rijsnelheden als gevolg van snelheidsverhogingen van 120 naar 130 bedraagt 1 tot 2 kilometer per uur, meldt Rijkswaterstaat. Dat zou de relatief beperkte toename van milieuschade verklaren. Ook stelt de minister dat auto’s steeds schoner worden, een argument dat door het Volkswagenschandaal overigens niet aan kracht heeft gewonnen. Want kloppen de cijfers wel?

6. Wat is eigenlijk het grote voordeel van harder rijden?

Tja. De tijdwinst is beperkt. De gemiddelde forens is enkele minuten eerder op z’n werk of thuis. Veel automobilisten rijden nu eenmaal graag hard. Ander argument voor de verhoging is dat in veel andere landen de limiet óók 130 is. Bijkomend voordeel van de limietverhoging op 19 stukken snelweg is volgens de minister verder dat de verwarring onder automobilisten over allerlei verschillende soorten limieten verminderd wordt. Om deze „eenduidigheid” te vergroten heeft de minister op twee plaatsen, bij Utrecht en bij Groningen, de limiet over enkele honderden meters zelfs verlaagd.

7. Er is veel discussie over de snelweg A2 tussen Amsterdam en Utrecht. Wordt daar de limiet nu ook verhoogd?

Nog niet. De politiek wil in meerderheid de snelheidslimiet van 100 kilometer op deze tienbaanssnelweg verhogen. Maar er loopt nog een rechtszaak van omliggende gemeenten en bewonersgroepen tegen een eerder aangekondigde verhoging van de limiet, waarvan de uitspraak over enkele weken volgt.

Lees ook: Ho, stop! 130 km rijden is verwoestend