Kostenbewuste minister oogst volop lof

Minister Schippers krijgt vooral complimenten: de zorgkosten zijn onder controle. Keerzijde is wel dat ze soms nee moet zeggen.

Minister Schippers vandaag tijdens het begrotingsdebat in de Tweede Kamer. Foto ANP / Martijn Beekman

Het compliment van oppositiepartij CDA aan het adres van Edith Schippers was zonder enig voorbehoud. „De minister mag van mij de boeken ingaan als de minister die de zorguitgaven onder controle heeft gebracht”, zei Kamerlid Hanke Bruins Slot. De warme woorden waren tekenend voor het twee dagen durende debat over de zorgbegroting, waarin Schippers’ beleid niet fundamenteel ter discussie stond. Voor komend jaar wordt voor bijna 75 miljard euro aan zorg uitgegeven. 

Eigenlijk leverde alleen de SP ‘systeemkritiek’: de socialisten willen een publiek georganiseerd zorgstelsel waarin de zorgverzekeraars plaatsmaken voor een Landelijke Zorgvoorziening, en het eigen risico wordt gehalveerd. De coalitiepartijen hoefden de SP niet te bekritiseren: dat deed D66-Kamerlid Pia Dijkstra al. Zij verweet SP-Kamerlid Henk van Gerven een gebrek aan historisch besef. Het publieke stelsel dat we in de jaren negentig hadden leidde juist tot het zoekraken van de menselijke maat, aldus Dijkstra. 

'Jaar van minder regels en meer vertrouwen'

Een terugkerend element in het debat was de vraag wat het thema van 2016 moet worden. 2015 was in de zorg het jaar van de transparantie. Leendert de Lange (VVD) stelde voor 2016 uit te roepen tot ‘het jaar van minder regels en meer vertrouwen’.  

Als het aan alle Kamerfracties ligt, wordt de regeldruk minder en komt de patiënt meer centraal te staan in de zorg. Maar wie wil dat niet? Het kabinet in elk geval wel. Begin 2013 publiceerde het de strategische agenda Van systemen naar mensen. PvdA, ChristenUnie, D66 en de Groep Kuzu/Öztürk vonden dat deze doelstelling nog niet is gehaald. Op een vraag hierover van PvdA-Kamerlid Otwin van Dijk liet de minister weten dat deze verandering vooral van onderop moet komen, bijvoorbeeld van zorgcoöperaties en burgerinitiatieven in de langdurige zorg. 

'Wel tijd voor behandelen, niet voor praten'

Concreet was Lea Bouwmeester (PvdA) die voorstelde dat er meer ruimte komt voor „het goede gesprek” tussen arts en patiënt in de curatieve zorg. Tijdens zo’n gesprek moeten de verschillende behandelalternatieven aan bod komen, zodat onnodige zorg wordt voorkomen. „Er is nu wel tijd voor behandelen, maar niet voor praten”, aldus Bouwmeester. Met extra geld daarvoor kwam Schippers donderdag niet. Goede gesprekken moeten de norm worden, zei de minister, maar dat moet dit binnen het bestaande budget kunnen.

Extra geld komt er voorlopig ook niet voor dure medicijnen tegen kanker. Zo’n 300 miljoen euro zou in 2016 extra nodig zijn. Tegelijkertijd geeft de minister aan geen grens te willen stellen aan wat bepaalde zorg mag kosten. Twee jaar geleden werd hierover een heftige discussie gevoerd: de dure behandelingen van de ziekten van Pompe en Fabry dreigden niet meer vergoed te worden. Als het aan Schippers ligt wordt dat debat niet opnieuw gevoerd: „ Ik vind het veel te simpel om een levensjaar bijvoorbeeld 80.000 waard te vinden. Daar voel ik mij helemaal niet bij thuis. Die weg wil ik niet op.”